UREDBA O USLOVIMA ISPORUKE I SNABDEVANJA ELEKTRIČNOM ENERGIJOM("Sl. glasnik RS", br. 84/2023, 58/2025 i 67/2025 i 48/2026) |
Predmet
Ovom uredbom bliže se propisuju uslovi isporuke i snabdevanja krajnjih kupaca električnim energijom, kojima se bliže uređuju:
1) uslovi izdavanja odobrenja za priključenje na prenosni, odnosno distributivni sistem, uslovi za promenu tehničkih uslova na mestu priključenja i odobrena snaga;
2) uslovi i način priključenja objekata iz člana 140. st. 7, 8. i 9. Zakona o energetici (u daljem tekstu: Zakon);
3) način i postupak utvrđivanja liste krajnjih kupaca koji ispunjavaju uslove za status malog kupca;
4) mesto razgraničenja odgovornosti za isporučenu električnu energiju između energetskog subjekta i kupca, odnosno proizvođača;
5) uslovi za zaključenje i sadržina ugovora o snabdevanju;
6) uslovi i postupak obustave isporuke ili preuzimanja električne energije krajnjim kupcima, ili proizvođačima, kao i energetski ugroženim kupcima;
7) prava i obaveze operatora prenosnog, odnosno distributivnog sistema, snabdevača i krajnjeg kupca;
8) vrsta objekata po nameni kojima se ne može obustaviti isporuka električne energije za slučaj neizvršavanja obaveza za isporučenu električnu energiju i u drugim slučajevima;
9) uslovi i način isključenja objekta krajnjeg kupca ili proizvođača sa sistema, prava krajnjih kupaca ili proizvođača;
10) način obaveštavanja krajnjeg kupca ili proizvođača;
11) obračunski period i obavezan sadržaj računa za naplatu isporučene električne energije;
12) postupak, način i rokovi za ostvarivanje prava krajnjeg kupca na naknadu zbog odstupanja od propisanog kvaliteta isporuke, odnosno snabdevanja električnom energijom;
13) druga pitanja u skladu sa zakonom.
II USLOVI IZDAVANJA ODOBRENJA ZA PRIKLJUČENJE NA PRENOSNI, DISTRIBUTIVNI ODNOSNO ZATVORENI DISTRIBUTIVNI SISTEM, USLOVI ZA PROMENU TEHNIČKIH USLOVA NA MESTU PRIKLJUČENJA I ODOBRENA SNAGA
Sadržina zahteva za priključenje
Odobrenje za priključenje objekta na prenosni, distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem izdaje se rešenjem u upravnom postupku (u daljem tekstu: odobrenje za priključenje) na zahtev lica čiji se objekat priključuje.
Zahtev iz stava 1. ovog člana sadrži podatke o:
1) podnosiocu zahteva (za fizičko lice: lični podaci - ime, prezime i prebivalište i jedinstveni matični broj građana, podatke za komunikaciju (broj telefona, adresa elektronske pošte), status PDV obveznika, za pravno lice odnosno preduzetnika: poslovno ime odnosno naziv, sedište, poreski identifikacioni broj, matični broj, račun i odgovorno lice, podatke za komunikaciju (broj telefona, adresa elektronske pošte), a za strane državljane: lični podaci - ime, prezime, prebivalište u inostranstvu, odnosno boravište u Republici Srbiji, evidencijski broj stranca, broj ličnog dokumenta i poreski identifikacioni broj za nerezidente, podatke za komunikaciju (broj telefona, adresa elektronske pošte);
2) objektu, odnosno fazi izgradnje objekta za čije se priključenje traži izdavanje odobrenja za priključenje (adresa, vrsta i namena objekta, katastarska parcela i katastarska opština);
3) zahtevanoj snazi u mestu priključenja za objekte koji se priključuju na sistem;
4) planiranoj godišnjoj potrošnji i proizvodnji (u slučaju priključenja kupca-proizvođača);
5) vrsti priključka (monofazni, dvofazni ili trofazni), nameni potrošnje električne energije, broju i vrsti uređaja;
6) vremenu kad se predviđa izgradnja, odnosno priključenje objekta na distributivni sistem, odnosno zatvoreni distributivni sistem;
7) godini kada se zahteva priključenje objekta na prenosni sistem ili deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema;
8) potrebi veće pouzdanosti i sigurnosti u isporuci električne energije u slučaju priključenja na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem;
9) jedinstvenom identifikacionom kodu ili broju mernog mesta za slučaj promene odobrene snage objekata, ili promene tehničkih uslova na mestu priključenja;
10) druge podatke u skladu sa pravilima o radu, odnosno pravilima za priključenje.
U slučaju da je podnosilac zahteva pravno lice, operator sistema po službenoj dužnosti vrši uvid i po potrebi pribavlja izvod iz registra privrednih subjekata.
Sadržina zahteva za priključenje objekata za proizvodnju električne energije na sistem
Zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje objekta za proizvodnju električne energije na sistem, osim podataka iz člana 2. ove uredbe, sadrži i podatke o:
1) ukupnoj instalisanoj snazi objekta, broju, vrsti i naznačenoj aktivnoj snazi proizvodnih modula, kao i vrsti pogonskog energenta;
2) očekivanoj godišnjoj i mesečnoj proizvodnji električne energije;
3) sopstvenoj potrošnji;
4) planiranom načinu rada (izolovani, ostrvski, paralelni ili kombinovani rad).
Obrasce zahteva iz čl. 2. i 3. ove uredbe izrađuje operator sistema i objavljuje ih na svojoj internet stranici.
Potrebna dokumentacija za priključenje objekta koji se prvi put priključuje
Ako se zahtev za priključenje odnosi na objekat koji se prvi put priključuje na sistem, operator sistema po službenoj dužnosti pribavlja:
1) građevinsku dozvolu, odnosno rešenje o odobrenju za izvođenje radova ili rešenje o ozakonjenju;
2) studiju priključenja i ugovor o priključenju ako je operator prenosnog sistema nadležan za priključenje;
3) studiju priključenja za objekte za proizvodnju i objekata za skladištenje električne energije koji se priključuju na distributivni sistem, izuzev proizvodnih objekata kupaca-proizvođača.
U slučaju kada se zahtev podnosi za izdavanje odobrenja za priključenje posebne vrste objekata koji su određeni zakonom kojim se uređuju planiranje i izgradnja, a za koje nije potrebno pribavljanje isprava iz stava 1. ovog člana, uz zahtev se prilaže dokaz o pravu svojine na zemljištu ili pravu korišćenja zemljišta na kojem se objekat gradi ili postavlja i akt organa nadležnog za poslove izgradnje da se za tu vrstu objekata ne izdaje isprava za građenje.
U slučaju kada se zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje podnosi za objekte na kojima je upisano pravo svojine u skladu sa zakonom kojim se uređuju posebni uslovi, način i postupak za evidentiranje i upis prava na nepokretnostima, a za koje nije potrebno pribavljanje isprava iz stava 1. ovog člana, uz zahtev se prilaže izvod iz baze katastra nepokretnosti.
Potrebna dokumentacija za priključenje objekta koji se priključuje na prenosni sistem ili deo distributivnog sistema
Uz zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje objekta koji se priključuje na prenosni sistem ili deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema prilaže se studija priključenja osim u slučaju:
1) priključenja objekata distributivnog sistema, ukoliko su ti objekti obuhvaćeni usaglašenim planovima razvoja operatora prenosnog i distributivnog sistema;
2) objekata operatora distributivnog sistema koji su određeni kao projekti od posebnog značaja za Republiku Srbiju ili objekata operatora distributivnog sistema koji se grade za potrebe projekata od značaja za Republiku Srbiju u skladu sa zakonom;
3) postojećih objekata operatora distributivnog sistema u slučaju promene odobrene snage, za koje se odobrenje za priključenje izdaje na osnovu rezultata analize sprovedene od strane operatora prenosnog sistema.
Uz zahtev iz stava 1. ovog člana prilaže se i ugovor o priključenju za objekat operatora distributivnog sistema, koji je već priključen na prenosni sistem osim u slučaju da:
1) radovi u objektu nisu od uticaja na tehničke zahteve uređene pravilima za priključenje objekata na prenosni sistem;
2) se menja instalisana snaga objekta, pri čemu ne dolazi do promene odobrene snage, uključujući i radove koji podrazumevaju povećanje broja transformatorskih polja;
3) se promeni odobrena snaga u slučajevima u kojima ne dolazi do promene priključka.
Studija priključenja na prenosni sistem i deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema
Studija priključenja se izrađuje na zahtev pravnog ili fizičkog lica čiji se objekat priključuje, nakon zaključenja ugovora o izradi studije priključenja.
Zahtev za zaključenje ugovora iz stava 1. ovog člana podnosi se najkasnije do prvog dana u mesecu koji prethodi prvom mesecu intervala iz stava 11. ovog člana za izradu studije priključenja iz stava 1. ovog člana, i to na obrascu koji operator prenosnog sistema objavljuje na svojoj internet stranici.
Podnosilac zahteva iz stava 1. ovog člana je dužan da uz zahtev dostavi:
1) potpune podatke neophodne za izradu studije priključenja objekta u skladu sa pravilima za priključenje;
2) odluku o izradi odgovarajućeg planskog dokumenta za objekat proizvođača, koji se prvi put priključuje ili odgovarajući dokument prostorno-urbanističkog planiranja kojim se opredeljuje namena prostora za takav objekat, a u skladu sa zakonom kojim se uređuju planiranje i izgradnja;
3) dokaz o ispunjenosti uslova kojim se odlaganje priključenja na prenosni sistem ne primenjuje na elektrane koje koriste varijabilne izvore energije, ukoliko je potrebno, u skladu sa propisima kojima se uređuje korišćenje obnovljivih izvora energije;
4) dokaz o deponovanju sredstava za troškove izrade studije priključenja.
Iznos deponovanih sredstava iz stava 3. tačka 4) ovog člana iznosi 50.000,00 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za objekte proizvođača čija je zahtevana snaga manja ili jednaka 50 MW, kao i za objekte kupaca i skladišta električne energije.
Iznos deponovanih sredstava iz stava 3. tačka 4) ovog člana uvećava se za objekte proizvođača za:
1) 400 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za svaki MW ako je zahtevana snaga objekta proizvođača preko 50 MW, a do 100 MW;
2) 300 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za svaki MW ako je zahtevana snaga objekta proizvođača preko 100 MW, a do 250 MW;
3) 200 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za svaki MW ako je zahtevana snaga objekta proizvođača preko 250 MW.
U slučaju podnošenja zahteva za povećanje odobrene snage postojećeg korisnika prenosnog sistema, iznos deponovanih sredstava se određuje u skladu sa stavom 5. ovog člana, pri čemu se za vrednost snage za koju se određuje iznos deponovanih sredstava uzima vrednost razlike između nove zahtevane odobrene snage i postojeće odobrene snage.
Ako podnosilac zahteva ne dostavi dokaze iz stava 3. ovog člana i ne postupi po nalogu operatora prenosnog sistema da dopuni zahtev u roku određenom procedurom za priključenje, smatra se da zahtev za izradu studije priključenja nije ni podnet.
Operator sistema i podnosilac zahteva su dužni da zaključe ugovor iz stava 1. ovog člana pre početka intervala iz stava 11. ovog člana, ako je zahtev potpun i blagovremen.
Ugovor o izradi studije priključenja, osim elemenata utvrđenih zakonom kojim se uređuju obligacioni odnosi, naročito sadrži: obavezu operatora prenosnog sistema da izradi studiju priključenja, obaveze podnosioca zahteva, bankarsku garanciju za izgradnju objekta, rokove za ispunjenje obaveza ugovornih strana i druge elemente od značaja za izradu studije priključenja.
Operator prenosnog sistema na osnovu zaključenog ugovora iz stava 1. ovog člana, izrađuje studije priključenja na prenosni sistem za proizvođače električne energije, krajnje kupce, aktivne kupce i skladištare električne energije u dva intervala, od 1. marta do 30. juna i od 1. septembra do 31. decembra, osim za proizvođače električne energije iz varijabilnih obnovljivih izvora energije, za koje studiju priključenja izrađuje od 1. septembra do 31. decembra.
Studija priključenja se sastoji od sistemskog dela studije i tehničkih uslova za priključenje.
Studija priključenja prestaje da važi:
1) ako u roku od 60 dana od dana uručenja studije priključenja, podnosilac zahteva ne dostavi bankarsku garanciju;
2) ukoliko se ugovor o priključenju ne zaključi u roku iz člana 9. ove uredbe;
3) ukoliko podnosilac zahteva ne ishoduje odobrenje za priključenje u roku od tri godine od dana zaključenja ugovora o priključenju;
4) istekom roka važenja odobrenja za priključenje.
U slučaju prestanka važenja studije priključenja, prestaje da važi ugovor o priključenju kao i ugovor o izgradnji nedostajuće infrastrukture, ukoliko je zaključen, a postupak priključenja se obustavlja.
Ako jedan ili više podnosilaca zahteva za izradu studije priključenja, kojima je studijom priključenja definisan način priključenja preko zajedničkog priključka odustane od priključenja, operator prenosnog sistema odlučuje o potrebi revizije studije priključenja za one podnosioce zahteva koji nastavljaju postupak priključenja.
Imalac studije priključenja ne može u toku važenja studije priključenja da menja podatke o objektu kojim se utiče na izmenu načina priključenja.
Bankarska garancija za izgradnju objekta koji se priključuje na prenosni sistem
Podnosilac zahteva za izradu studije priključenja dužan je da u roku od 60 dana od uručenja studije priključenja dostavi bankarsku garanciju u korist operatora prenosnog sistema, izraženu u evrima po MW snage na mestu priključenja određenom studijom priključenja i to 25.000 evra po MW snage, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan plaćanja po garanciji.
U slučaju podnošenja zahteva postojećeg korisnika prenosnog sistema za povećanje odobrene snage, iznos bankarske garancije se određuje u skladu sa stavom 1. ovog člana, za snagu koja odgovara vrednosti razlike između nove zahtevane odobrene snage i postojeće odobrene snage.
Bankarska garancija iz stava 1. ovog člana daje se u dinarskoj protivvrednosti po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan plaćanja i mora biti: neprenosiva, neopoziva i bezuslovna, izdata u korist operatora prenosnog sistema, bez prava na prigovor, plativa na prvi poziv, izdata od strane poslovne banke koja je registrovana i posluje u skladu sa zakonima Republike Srbije, sa rokom važenja od 37 meseci i kojom se garantuje da će imalac studije priključenja:
1) zaključiti ugovor o priključenju u roku od 60 dana od dana dostavljanja bankarske garancije operatoru prenosnog sistema;
2) pribaviti odobrenje za priključenje u roku od tri godine od dana zaključenja ugovora o priključenju;
3) u roku važenja rešenja o odobrenju za priključenje izgraditi objekat;
4) produžiti važenje bankarske garancije 60 dana pre isteka važenja bankarske garancije za najmanje tri godine i održavati njeno važenje do faze provere ispunjenosti uslova za priključenje objekta iz ugovora o priključenju;
5) produžiti važenje bankarske garancije u slučaju više sile za period njenog trajanja.
U rok iz st. 3. i 7. ovog člana ne računa se ćutanje uprave i viša sila (vanredno stanje, pandemija, elementarna nepogoda ili drugi nepredviđeni događaj, odnosno okolnost kojom se ugrožava bezbednost i zdravlje ljudi i/ili životne sredine).
Bankarska garancija iz stava 1. ovog člana se ne dostavlja za objekte operatora distributivnog sistema koji se priključuju na prenosni sistem i objekte čija se izgradnja finansira iz budžeta Republike Srbije, odnosno zajma za koji garanciju izdaje Republika Srbija.
Ugovor o izradi studije priključenja sa studijom priključenja prestaje da važi ukoliko se bankarska garancija ne dostavi u roku iz stava 1. ovog člana.
Operator prenosnog sistema naplaćuje bankarsku garanciju iz stava 1. ovog člana:
1) u iznosu od 10% njene vrednosti ukoliko imalac studije priključenja ne zaključi ugovor o priključenju u skladu sa stavom 3. tačka 1) ovog člana;
2) ako imalac studije priključenja u roku od tri godine od zaključenja ugovora o priključenju ne podnese zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje objekta u skladu sa stavom 3. tačka 2) ovog člana i to u sledećem iznosu:
(1) 10% njene vrednosti ako u tom roku pribavi građevinsku dozvolu za objekat;
(2) 30% njene vrednosti ako u tom roku pribavi lokacijske uslove i energetsku dozvolu za objekat, a ne pribavi građevinsku dozvolu;
(3) 50% njene vrednosti ako u tom roku pribavi lokacijske uslove za objekat, a ne pribavi građevinsku i energetsku dozvolu;
(4) 80% njene vrednosti ako je u tom roku donet samo planski dokument za objekt;
(5) 100% njene vrednosti ako u tom roku nije donet planski dokument za objekat;
3) u iznosu od 100% njene vrednosti ako u roku od 30 dana pre isteka bankarske garancije ne produži njeno važenje;
4) ako u roku važenja odobrenja za priključenje imalac studije priključenja ne izgradi objekat do faze funkcionalnih ispitivanja u postupku priključenja, i to u sledećem iznosu:
(1) 10% njene vrednosti ako pribavi potvrdu građevinskog inspektora da je objekat završen u konstruktivnom smislu;
(2) 20% njene vrednosti ako u tom roku pribavi potvrdu građevinskog inspektora da su završeni temelji objekta, ali ne i da je objekat završen u konstruktivnom smislu;
(3) 100% njene vrednosti ako u tom roku ne pribavi potvrdu građevinskog inspektora da su završeni temelji objekta.
Operator prenosnog sistema vraća bankarsku garanciju u roku od 45 dana, ako je realizacija ugovora o priključenju došla do faze funkcionalnih ispitivanja na objektu koji se priključuje, kao i ako imalac studije priključenja pruži dokaz da je dostavio nadležnom organu bankarsku garanciju za sticanje statusa povlašćenog proizvođača u skladu sa propisima kojima se uređuje korišćenje obnovljivih izvora energije.
Ukoliko podnosilac zahteva odustane od dalje realizacije projekta u roku od šest meseci od dana zaključivanja ugovora o priključenju, naplaćuje se 5% vrednosti bankarske garancije.
Ugovor o izgradnji nedostajuće infrastrukture
U slučaju da podnosilac zahteva za izradu studije priključenja odabere način priključenja koji podrazumeva izgradnju nedostajuće infrastrukture o svom trošku, a u ime operatora prenosnog sistema, operator prenosnog sistema i podnosilac zahteva zaključuju ugovor o izgradnji nedostajuće infrastrukture istovremeno sa ugovorom o priključenju.
Ugovor iz stava 1. ovog člana zaključuje se u roku od 60 dana od dana dostavljanja bankarske garancije iz člana 7. ove uredbe, ukoliko je nedostajuća infrastruktura neophodna za priključenje.
Ugovor o izgradnji nedostajuće infrastrukture zaključuje se pod uslovima propisanim zakonom i pored opštih elemenata utvrđenih zakonom koji uređuje obligacione odnose sadrži i sledeće elemente:
1) opis nedostajuće infrastrukture;
2) opis priključka;
3) prava i obaveze ugovornih strana u pogledu izrade planske i tehničke dokumentacije za nedostajuću infrastrukturu;
4) rešavanja imovinsko-pravnih odnosa za nedostajuću infrastrukturu;
5) pribavljanja potrebnih dozvola za nedostajuću infrastrukturu;
6) prava i obaveze ugovornih strana na pripremi i izgradnji nedostajuće infrastrukture;
7) rokove za postupanje ugovornih strana;
8) način rešavanja sporova;
9) druge elemente od značaja za izgradnju nedostajuće infrastrukture.
U slučaju prestanka važenja ugovora o priključenju, prestaje da važi i ugovor o izgradnji nedostajuće infrastrukture.
U slučaju da podnosioci zahteva za dva ili više objekata odaberu način priključenja koji podrazumeva izgradnju zajedničke nedostajuće infrastrukture o svom trošku, a u ime operatora prenosnog sistema, zaključuje se ugovor o izgradnji zajedničke nedostajuće infrastrukture istovremeno sa ugovorom o priključenju.
Sadržina ugovora o priključenju
Ugovor o priključenju, osim elemenata utvrđenih zakonom kojim se uređuju obligacioni odnosi, naročito sadrži: opis priključka, godinu priključenja, sredstva finansijskog obezbeđenja i prava i obaveze ugovornih strana u pogledu izrade planske i tehničke dokumentacije za priključak, rešavanja imovinsko-pravnih odnosa za priključak, pribavljanja potrebnih dozvola za priključak, provere ispunjenosti uslova za priključenje i druge elemente od značaja za priključenje.
Podnosilac zahteva je dužan da u roku od 60 dana od dana dostavljanja bankarske garancije iz člana 7. ove uredbe zaključi ugovor o priključenju.
Operator prenosnog sistema dostavlja imaocu studije priključenja mišljenje o uslovima i mogućnostima za priključenje u roku od 15 dana od dana zaključenja ugovora o priključenju.
Ugovor o priključenju sa zajedničkim priključkom
Zajednički priključak je priključak preko koga se priključuju dva ili više objekata.
U slučaju da operator prenosnog sistema utvrdi u sistemskom delu studije priključenja za dva ili više objekata potrebu za izgradnjom zajedničkog priključka, podnosioci zahteva su dužni da u roku od 15 dana od uručenja sistemskog dela studije priključenja dostave izjavu da prihvataju način priključenja sa zajedničkim priključkom.
Ukoliko podnosilac zahteva u roku iz stava 2. ovog člana ne dostavi izjavu kojom prihvata način priključenja sa zajedničkim priključkom, smatra se da je odustao od priključenja.
Imaoci studije priključenja koji su prihvatili način priključenja sa zajedničkim priključkom su dužni da u roku od 60 dana od uručenja studije priključenja dostave bankarsku garanciju iz člana 7. ove uredbe, osim ako je predmet studije priključenja objekat iz člana 7. stav 5. ove uredbe.
Imaoci studije priključenja kojima je u studiji priključenja za dva ili više objekata utvrđena potreba za izgradnjom zajedničkog priključka, dužni su da u roku od 60 dana od dana dostavljanja bankarske garancije iz člana 7. ove uredbe zaključe ugovor o priključenju.
Ugovor o priključenju sa zajedničkim priključkom pored elemenata utvrđenih zakonom kojim se uređuju obligacioni odnosi naročito sadrži: opis zajedničkog priključka, godinu priključenja, solidarnu odgovornost ugovornih strana za izgradnju zajedničkog priključka, sredstva finansijskog obezbeđenja i prava i obaveze ugovornih strana u pogledu: izrade planske i tehničke dokumentacije za zajednički priključak, rešavanja imovinsko-pravnih odnosa za zajednički priključak, pribavljanja potrebnih dozvola za zajednički priključak, gradnje zajedničkog priključka, provere ispunjenosti uslova za priključenje, pristupanja novog podnosioca zahteva ugovoru do izdavanja lokacijskih uslova za zajednički priključak i obavezu ugovornih strana da prihvate pristupanje novog podnosioca zahteva ugovoru do izdavanja lokacijskih uslova za zajednički priključak i druge elemente od značaja za priključenje.
Novi podnosilac zahteva, kome je u sistemskom delu studije priključenja utvrđena potreba za priključenjem preko zajedničkog priključka, može da, do izdavanja lokacijskih uslova za zajednički priključak, pristupi ugovoru iz stava 5. ovog člana, o čemu se zaključuje aneks tog ugovora.
Podnosioci zahteva koji imaju zaključen ugovor o priključenju sa zajedničkim priključkom dužni su, u slučaju da je studijom priključenja novom podnosiocu zahteva utvrđeno priključenje preko zajedničkog priključka, da do izdavanja lokacijskih uslova za zajednički priključak, zaključe aneks ugovora o priključenju sa zajedničkim priključkom.
Ukoliko podnosioci zahteva iz stava 8. ovog člana, u roku od 30 dana od poziva operatora prenosnog sistema, ne zaključe aneks ugovora, smatraće se da su odustali od priključenja i operator prenosnog sistema će raskinuti ugovor o priključenju sa zajedničkim priključkom i sa novim podnosiocem zahteva zaključiti ugovor o priključenju.
Novi podnosilac zahteva i operator prenosnog sistema će zaključiti ugovor o priključenju.
Troškove zajedničkog priključka imaoci studije priključenja između sebe snose proporcionalno svojoj zahtevanoj snazi u odnosu na ukupnu zahtevanu snagu svih imaoca studije priključenja za koje se zajednički priključak definiše, a odgovaraju solidarno prema operatoru prenosnog sistema za troškove zajedničkog priključka u odnosu na ukupnu zahtevanu snagu svih imaoca studije priključenja.
Podnosioci zahteva koji ne plate troškove priključenja proporcionalno snazi svog objekta, odustanu od priključenja nakon zaključenja ugovora o priključenju ili im prestane studija priključenja, dužni su da nadoknade troškove priključenja imaocima studije priključenja koji su te troškove isplatili operatoru prenosnog sistema.
Priključenje objekta krajnjeg kupca koji planira da postane aktivni kupac
Krajnji kupac koji planira da postane aktivni kupac treba da ispunjava sledeće uslove da:
1) električnu energiju predaje u mrežu na istom obračunskom mernom mestu na kojem krajnji kupac preuzima električnu energiju iz mreže;
2) instalisana snaga elektrane, odnosno objekta za skladištenje električne energije koji su povezani na unutrašnje instalacije krajnjeg kupca (u daljem tekstu: na unutrašnjim instalacijama), ne sme biti veća od odobrene snage krajnjeg kupca za smer preuzimanja električne energije objekta krajnjeg kupca iz mreže;
3) maksimalna jednovremena aktivna snaga elektrane i objekta za skladištenje električne energije na unutrašnjim instalacijama, koji rade u režimu generisanja, ne sme biti veća od odobrene snage krajnjeg kupca za smer preuzimanja električne energije iz mreže;
4) instalisana aktivna snaga elektrane na unutrašnjim instalacijama nije manja od 150 kW;
5) novi objekat krajnjeg kupca na koji se priključuju elektrana i/ili objekat za skladištenje električne energije se ne priključuje po osnovu čl. 23. i 24. ove uredbe.
Postupak priključenja objekta postojećeg ili novog krajnjeg kupca koji planira da postane aktivni kupac (u daljem tekstu: potencijalni aktivni kupac) pokreće se zahtevom za zaključenje ugovora o izradi studije priključenja u sledećim slučajevima:
1) kada se priključuje objekat novog krajnjeg kupca sa elektranom i/ili objektom za skladištenje električne energije i/ili upravljivom potrošnjom na unutrašnjim instalacijama;
2) kada se priključuje novi objekat postojećeg krajnjeg kupca sa elektranom i/ili objektom za skladištenje električne energije i/ili upravljivom potrošnjom na unutrašnjim instalacijama;
3) kada se priključuje postojeći objekat postojećeg krajnjeg kupca sa elektranom i/ili objektom za skladištenje električne energije i/ili upravljivom potrošnjom na unutrašnjim instalacijama.
Postojeći objekat postojećeg krajnjeg kupca je objekat koji je trajno priključen na prenosni, odnosno distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem.
U slučaju da je elektrana, odnosno objekat za skladištenje u vlasništvu trećeg lica, građevinska dozvola, odnosno odobrenje za izvođenje radova, treba da glasi na ime potencijalnog aktivnog kupca i trećeg lica.
Zahtev iz stava 2. ovog člana i zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje potencijalni aktivni kupac podnosi operatoru sistema.
Pod uslovom da je realizovan ugovor o izradi studije priključenja i da je zaključen ugovor o priključenju, odnosno ugovor o pružanju usluge za priključenje u skladu sa zakonom, podnosilac zahteva za izdavanje odobrenja za priključenje iz stava 4. ovog člana dostavlja operatoru sistema građevinsku dozvolu ili odobrenje za izvođenje radova za novi objekat krajnjeg kupca, kao i za elektranu i/ili objekat za skladištenje električne energije, a u slučaju postojećeg objekta krajnjeg kupca, građevinska dozvola ili odobrenje za izvođenje radova dostavlja se samo ako se gradi elektrana i/ili objekat za skladištenje električne energije.
Potencijalni aktivni kupac je dužan da, pre izdavanja odobrenja za privremeno priključenje objekta za koji se tražilo priključenje na prenosni, distributivni ili zatvoreni distributivni sistem, ispuni sledeće uslove za priključenje, u zavisnosti od vrste objekta i aktivnosti koje namerava da obavlja kao aktivni kupac:
1) da su ispunjeni uslovi iz odobrenja za priključenje objekta koji je predmet priključenja potrebni za privremeno priključenje;
2) da su ispunjeni uslovi iz ugovora o priključenju, odnosno ugovora o pružanju usluge za priključenje;
3) da je za novi objekat krajnjeg kupca i njegov priključak pribavljen akt kojim se odobrava probni rad ili upotrebna dozvola ako je pribavljena, odnosno da je za postojeći objekat krajnjeg kupca pribavljena upotrebna dozvola ili drugi odgovarajući dokaz o trajnom priključenju tog objekta na sistem;
4) u slučaju priključenja elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije na unutrašnjim instalacijama, da je za ta postrojenja pribavljen akt kojim se odobrava probni rad, odnosno upotrebna dozvola ukoliko je pribavljena;
5) da su za mesto primopredaje uređeni odnosi snabdevanja električnom energijom, odnosno trgovine električnom energijom, u skladu sa aktivnostima aktivnog kupca koje namerava da obavlja, samostalno ili preko agregatora, pri čemu se kod postojećih krajnjih kupaca ovi odnosi uređuju izmenom važećih ugovora, ako je to potrebno;
6) da je za mesto primopredaje uređena balansna odgovornost i pristup sistemu, u skladu sa načinom učešća aktivnog kupca na tržištu;
7) da je zaključen ugovor o eksploataciji.
Operator sistema nakon izdavanja odobrenja za privremeno priključenje vrši privremeni upis u evidenciju aktivnih kupaca po zahtevu potencijalnog aktivnog kupca, u roku od pet radnih dana od dana prijema urednog zahteva sa podacima i dokazima propisanim članom 210d stav 2. Zakona. Dejstvo privremenog upisa nastupa od datuma privremenog priključenja u probni rad.
Trajni upis u evidenciju aktivnih kupaca vrši operator sistema, po službenoj dužnosti, u roku od pet radnih dana od dana trajnog priključenja objekta potencijalnog aktivnog kupca, u skladu sa zakonom.
Ukoliko aktivni kupac ne ispunjava obaveze iz odobrenja za priključenje i obaveze propisane Zakonom koje se odnose isključivo na rad elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije, operator sistema može naložiti aktivnom kupcu stavljanje van pogona elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije dok se ne otklone nedostaci.
Ako aktivni kupac ne otkloni nedostatke iz stava 9. ovog člana u roku koji odredi operator sistema, operator sistema briše aktivnog kupca iz evidencije aktivnih kupaca u skladu sa Zakonom, u kom slučaju operator sistema po službenoj dužnosti donosi i/ili menja sva akta iz svoje nadležnosti, a relevantni energetski subjekti na koje se odnosi brisanje dužni su da izmene ugovore u skladu sa zakonom.
Postupak za ponovni upis krajnjeg kupca iz stava 10. ovog člana u evidenciju aktivnih kupaca nakon brisanja se sprovodi po utvrđivanju ispunjenosti uslova za priključenje u skladu sa Zakonom i ovom uredbom.
Na objekte aktivnog kupca se primenjuju tehnički zahtevi iz pravila za priključenje na prenosni sistem, pravila o radu prenosnog, odnosno distributivnog sistema, odnosno zatvorenog distributivnog sistema, kao i propisi kojima se uređuju mrežna pravila.
Aktivni kupac može pružati pomoćne usluge u skladu sa pravilima o radu sistema, pravilima za priključenje i pravilima o radu tržišta.
Aktivni kupac, sa elektranom na unutrašnjim instalacijama, koja koristi varijabilne obnovljive izvore energije i spada u proizvodni modul tipa C i D, mora da ima obezbeđen kapacitet na teritoriji Republike Srbije za pružanje pomoćne usluge sekundarne rezerve koji će biti ponuđen operatoru prenosnog sistema u skladu sa zakonom kojim se uređuje energetika, za sve vreme na koje je priključen na prenosni sistem.
Postupak priključenja objekta potencijalnog aktivnog kupca na prenosni sistem i deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema
Postupak priključenja objekta potencijalnog aktivnog kupca na prenosni sistem i deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema pokreće se u skladu sa zakonom i ovom uredbom.
Na zahtev potencijalnog aktivnog kupca izrađuje se studija priključenja u slučaju:
1) elektrane na unutrašnjim instalacijama novog ili postojećeg objekta krajnjeg kupca koja je proizvodni modul tipa D ili objekta za skladištenje električne energije čija snaga odgovara snazi proizvodnog modula tipa D i u slučaju da potencijalni aktivni kupac ne planira da predaje električnu energiju u mrežu;
2) objekta novog krajnjeg kupca kada je elektrana tipa A, B ili C i/ili objekta za skladištenje električne energije čija snaga odgovara snazi proizvodnog modula tipa A, B ili C na unutrašnjim instalacijama i u slučaju da potencijalni aktivni kupac ne planira da predaje električnu energiju u mrežu;
3) da potencijalni aktivni kupac planira da predaje električnu energiju u mrežu, nezavisno od tipa elektrane ili objekta za skladištenje električne energije na unutrašnjim instalacijama objekta krajnjeg kupca;
4) priključenja novog objekta potencijalnog aktivnog kupca bez izgradnje elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije.
Zahtev za zaključenje ugovora o izradi studije priključenja podnosi se od 1. januara do 1. februara za interval od 1. marta do 30. juna i od 1. jula do 1. avgusta za interval od 1. septembra do 31. decembra, i to na obrascu koji operator prenosnog sistema objavljuje na svojoj internet stranici.
Za postojeće objekte krajnjeg kupca uslov za pokretanje postupka priključenja potencijalnog aktivnog kupca je da je objekat krajnjeg kupca trajno priključen na prenosni sistem, odnosno na deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema.
Uz zahtev za zaključenje ugovora o izradi studije priključenja potencijalni aktivni kupac je dužan da dostavi:
1) podatke neophodne za izradu studije priključenja u skladu sa pravilima za priključenje;
2) odluku o izradi odgovarajućeg planskog dokumenta ukoliko je neophodan za izgradnju elektrane na unutrašnjim instalacijama;
3) dokaz da će obezbediti kapacitet za pružanje pomoćnih usluga iz člana 10a stav 15. ove uredbe;
4) dokaz o deponovanju sredstava za izradu studije priključenja.
Iznos deponovanih sredstava iz stava 5. tačka 4) ovog člana je 50.000,00 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za priključenje potencijalnog aktivnog kupca sa elektranom čija je instalisana snaga manja ili jednaka 50 MW i/ili objektom za skladištenje električne energije, na unutrašnjim instalacijama krajnjeg kupca i za objekat novog potencijalnog aktivnog kupca bez izgradnje elektrane ili objekta za skladištenje električne energije.
Iznos deponovanih sredstava iz stava 5. tačka 4) ovog člana uvećava se za objekte elektrane na unutrašnjim instalacijama krajnjeg kupca, kumulativno za:
1) 400 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za svaki MW instalisane snage elektrane iznad 50 MW, a do 100 MW;
2) 300 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za svaki MW instalisane snage elektrane iznad 100 MW, a do 250 MW;
3) 200 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za svaki MW instalisane snage elektrane iznad 250 MW.
Studija priključenja iz stava 2. ovog člana se izrađuje u dva vremenska intervala i to od 1. marta do 30. juna, odnosno od 1. septembra do 31. decembra, nakon zaključenja ugovora o izradi studije priključenja.
Operator prenosnog sistema i potencijalni aktivni kupac su dužni da do početka vremenskog perioda iz stava 8. ovog člana zaključe ugovor o izradi studije priključenja a po prethodnom ispunjenju uslova propisanih zakonom i ovom uredbom. Operator prenosnog sistema je dužan da u roku od deset dana od dana isteka vremenskog perioda iz stava 8. ovog člana potencijalnom aktivnom kupcu dostavi studiju priključenja.
Studija priključenja potencijalnog aktivnog kupca prestaje da važi u skladu sa članom 6. st. 12. i 13. ove uredbe.
Potencijalni aktivni kupac koji je trajno priključen u roku od 60 dana od dana uručenja studije priključenja dostavlja bankarsku garanciju u korist operatora prenosnog sistema u visini od 12.500,00 evra po MW maksimalne aktivne snage (instalisane AC snage) elektrane, odnosno prema maksimalnoj aktivnoj snazi (instalisanoj AC snazi) objekta za skladištenje električne energije u slučaju da potencijalni aktivni kupac planira da izgradi samo objekat za skladištenje električne energije.
U slučaju izgradnje elektrane i objekta za skladištenje električne energije bankarska garancija u korist operatora prenosnog sistema u visini od 12.500,00 evra po MW se dostavlja prema većoj vrednosti maksimalne aktivne snage (instalisane AC snage) između elektrane i objekta za skladištenje električne energije.
Potencijalni aktivni kupac sa elektranom i/ili objektom za skladištenje električne energije, ili potencijalni aktivni kupac koji gradi novi objekat krajnjeg kupca bez elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije, u roku od 60 dana od dana uručenja studije priključenja dostavlja bankarsku garanciju u korist operatora prenosnog sistema u visini od 25.000,00 evra po MW snage određene studijom priključenja za smer potrošnje električne energije.
Na izdavanje, izmenu, sadržinu, rokove važenja, naplatu, povraćaj i prestanak bankarske garancije aktivnog kupca primenjuje se odredbe člana 7. ove uredbe.
Iz utvrđivanja iznosa naplate bankarske garancije izuzima se pribavljanje energetske dozvole iz člana 7. stav 7. tačka 2) podtač. (2) i (3) ove uredbe.
Za objekte potencijalnog aktivnog kupca za koje se izrađuje studija priključenja mogu se definisati operativna ograničenja aktivne snage elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije u mestu priključenja na unutrašnje instalacije, pod uslovom da je takvo ograničenje odobreno od strane Agencije.
U postupku priključenja potencijalnog aktivnog kupca primenjuju se odredbe čl. 8. i 9. ove uredbe.
Kada je elektrana, odnosno objekat za skladištenje električne energije u vlasništvu trećeg lica, ugovor o izradi studije priključenja objekta na prenosni sistem, ugovor o priključenju i ugovor o izgradnji nedostajuće infrastrukture zaključuju operator prenosnog sistema, potencijalni aktivni kupac i treće lice, koji solidarno odgovaraju za obaveze iz tih ugovora prema operatoru prenosnog sistema.
Operator prenosnog sistema izdaje odobrenje za priključenje potencijalnog aktivnog kupca u skladu sa zakonom i ovom uredbom.
Priključenje potencijalnog aktivnog kupca na prenosni sistem i deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema bez mogućnosti predaje električne energije u elektroenergetski sistem
U postupku priključenja postojećeg objekta potencijalnog aktivnog kupca koji je trajno priključen na prenosni sistem izrađuje se studija priključenja koja obuhvata tehničke uslove bez sistemskog dela i to za slučaj:
1) elektrane tipa A, B ili C ili objekta za skladištenje električne energije na unutrašnjim instalacijama čija snaga odgovara snazi proizvodnog modula tipa A, B ili C kada se proizvedena i uskladištena električna energija koristi za sopstvene potrebe bez mogućnosti predaje u elektroenergetski sistem;
2) priključenja postojećeg objekta potencijalnog aktivnog kupca sa upravljivom potrošnjom na unutrašnjim instalacijama.
Operator prenosnog sistema na zahtev potencijalnog aktivnog kupca, u skladu sa zakonom i ovom uredbom, izrađuje studiju priključenja u roku od 45 dana od prijema urednog zahteva.
Zahtev iz stava 2. ovog člana podnosi se na obrascu koga sačinjava operator prenosnog sistema i objavljuje na svojoj internet stranici.
Za postojeće objekte krajnjeg kupca uslov za pokretanje postupka priključenja potencijalnog aktivnog kupca je da je objekat krajnjeg kupca trajno priključen na prenosni sistem.
Potencijalni aktivni kupac uz zahtev za izradu studije priključenja koja obuhvata tehničke uslove bez sistemskog dela dužan je da dostavi dokaze iz člana 10b stav 5. ove uredbe, pri čemu iznos deponovanih sredstava za potrebe izrade studije je 15.000,00 evra i uplaćuje se u dinarskoj protivvrednosti po srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate.
Za objekte iz stava 1. ovog člana ne dostavlja se bankarska garancija za izgradnju objekta i ne definišu se operativna ograničenja.
Operator prenosnog sistema i potencijalni aktivni kupac zaključuju ugovor o priključenju u roku od 30 dana od dana uručenja studije priključenja.
Kada je elektrana, odnosno objekat za skladištenje električne energije u vlasništvu trećeg lica, ugovor o izradi studije priključenja objekta na prenosni sistem, ugovor o priključenju i ugovor o izgradnji nedostajuće infrastrukture zaključuju operator prenosnog sistema, potencijalni aktivni kupac i treće lice, koji solidarno odgovaraju za obaveze iz tih ugovora prema operatoru prenosnog sistema.
Ukoliko potencijalni aktivni kupac, odnosno potencijalni aktivni kupac i treća strana, ne zaključe ugovor o priključenju u roku iz stava 6. ovog člana, smatraće se da je odustao od priključenja.
Provera ispunjenosti uslova za priključenje sprovodi se u skladu sa pravilima za priključenje objekata na prenosni sistem, pravilima o radu prenosnog sistema i procedurom za priključenje.
Operator prenosnog sistema izdaje odobrenje za priključenje potencijalnom aktivnom kupcu u skladu sa zakonom i ovom uredbom.
Ukoliko aktivni kupac koji je priključen na prenosni sistem ima potrebu za promenom tehničkih uslova u mestu priključenja i namerava da predaje električnu energiju u prenosni sistem ili da promeni proizvodni modul na tip D bez predaje električne energije, na postupak priključenja primenjuje se odredba člana 10b ove uredbe.
Studija priključenja na distributivni sistem
U slučaju priključenja objekata za proizvodnju i objekta za skladištenje električne energije na distributivni sistem neophodno je izraditi studiju priključenja.
Studija priključenja iz stava 1. ovog člana izrađuje se na zahtev lica čiji se objekat priključuje, a nakon zaključenja ugovora o izradi studije priključenja objekta.
Operator sistema objavljuje obrazac zahteva iz stava 2. ovog člana na svojoj internet stranici.
Ugovor o izradi studije priključenja, osim elemenata utvrđenih zakonom kojim se uređuju obligacioni odnosi, naročito sadrži: obavezu operatora distributivnog sistema da izradi studiju priključenja, obaveze podnosioca zahteva, rokove za ispunjenje obaveza ugovornih strana i druge elemente od značaja za izradu studije priključenja.
Podnosilac zahteva iz stava 2. ovog člana je dužan da uz zahtev dostavi:
1) potpune podatke neophodne za izradu studije priključenja objekta navedene u obrascu zahteva;
2) informaciju o lokaciji za katastarske parcele iz zahteva, izdatu u skladu sa odgovarajućim dokumentom prostorno-urbanističkog planiranja kojim se na tim parcelama opredeljuje namena prostora za izgradnju objekata za proizvodnju ili objekta za skladištenje električne energije, bez obaveze dalje planske razrade (izradom plana detaljne regulacije), a u skladu sa zakonom kojim se uređuju planiranje i izgradnja;
3) odluku o izradi plana detaljne regulacije u slučaju da na osnovu informacije o lokaciji, na predmetnoj parceli, odnosno parcelama nije predviđena izgradnja elektrane ili je važećim planom predviđena dalja planska razrada (izradom plana detaljne regulacije);
4) dokaz kojim se odlaganje priključenja na distributivni sistem ne primenjuje na elektrane koje koriste varijabilne izvore energije, ukoliko je potrebno;
5) dokaz o deponovanju sredstava za troškove izrade studije priključenja u visini koju odredi operator distributivnog sistema, koja ne može biti veća od:
(1) 2.000,00 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za objekte proizvođača čija je zahtevana snaga veća od 10,8 kW i manja ili jednaka 160 kW;
(2) 3.000,00 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za objekte proizvođača čija je zahtevana snaga veća od 160 kW, a manja od 1 MW;
(3) 5.000,00 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za objekte proizvođača čija je zahtevana snaga jednaka ili veća od 1 MW.
Studija priključenja obavezno sadrži: opis postojećeg stanja distributivnog sistema električne energije, opis planiranih radova u distributivnom sistemu električne energije prema važećim planskim dokumentima, prikaz proračuna za proveru kriterijuma za priključenje elektrane definisanih pravilima o radu distributivnog sistema, opis tehničkog rešenja i načina priključenja elektrane na distributivni sistem električne energije, opis mesta priključenja i spisak korišćene dokumentacije.
Studija priključenja prestaje da važi:
1) ukoliko podnosilac zahteva ne ishoduje odobrenje za priključenje u roku od dve godine od dana izrade studije;
2) istekom roka važenja građevinske dozvole na osnovu koje je izdato odobrenje za priključenje.
U toku važenja studije može se podneti zahtev za izmenu studije zbog promene podataka, koja ne utiče na način i uslove priključenja.
U slučaju da u periodu važenja studije priključenja, imalac studije priključenja podnese zahtev za izmenu studije zbog promene podataka koja utiče na način i uslove priključenja ili podnese zahtev za izdavanje uslova za projektovanje i priključenje ili odobrenja za priključenje sa podacima koji se razlikuju od podataka u studiji o priključenju, studija priključenja i ugovor o izradi studije priključenja prestaju da važe, a podnosilac zahteva može da podnese novi zahtev za izradu studije priključenja.
Dokumentacija za odlučivanje o zahtevu za izdavanje odobrenja za priključenje nakon isključenja objekta
Za odlučivanje o zahtevu za izdavanje odobrenja za priključenje nakon isključenja objekta koji je bio priključen na sistem u skladu sa zakonom, potreban je dokaz o pravu svojine ili pravu korišćenja objekta.
Za odlučivanje o zahtevu za izdavanje odobrenja za priključenje nakon isključenja objekta koji nije bio priključen na sistem u skladu sa zakonom, postupak izdavanja odobrenja za priključenje na distributivni sistem vrši se u skladu sa članom 4, a na prenosni sistem u skladu sa čl. 4-9. ove uredbe.
Tehnički i drugi uslovi priključenja na sistem
Tehnički i drugi uslovi za priključenje, u skladu sa zakonom, određuju se aktima operatora sistema i to: studijom priključenja, uslovima za projektovanje i priključenje i odobrenjem za priključenje.
U slučajevima iz člana 5. stav 1. ove uredbe, tehnički uslovi za priključenje izdaju se od strane operatora prenosnog sistema na zahtev operatora distributivnog sistema.
Operator sistema dužan je da vodi evidenciju o izdatim aktima iz stava 1. ovog člana.
Tehnički i drugi uslovi za priključenje sadrže:
1) osnovne podatke o objektu korisnika, koji se priključuje na sistem, uključujući i namenu objekta, način uzemljenja objekta, zaštite od prenapona, napona dodira, koraka i drugo;
2) vremenski period u kom se planira izgradnja, odnosno priključenje objekta na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem, odnosno zahtevana godina priključenja objekta na prenosni sistem;
3) uslove koje treba da zadovolji objekat korisnika da bi se mogao izgraditi priključak, odnosno nedostajuća infrastruktura, ukoliko potreba za tom infrastrukturom postoji;
4) uslove koje treba da zadovolji instalacija objekta korisnika i ugrađena oprema da bi se objekat mogao priključiti na sistem;
5) naponski nivo sistema na koji se priključuje objekat;
6) graničnu dozvoljenu vrednost induktivnog i kapacitivnog faktora snage za objekat kupca;
7) mesto priključenja objekta korisnika na sistem;
8) mesto vezivanja priključka na sistem;
9) mesto razgraničenja odgovornosti za predatu, odnosno isporučenu električnu energiju;
10) merno mesto i način merenja električne energije i snage;
11) odobrenu snagu;
12) tehničke karakteristike priključka, i to naročito: vrstu priključka, oznaku tipa, karakter priključka (trajni/privremeni), opis mernih i drugih uređaja, mogućnosti daljinske komunikacije, upravljanja i drugo, odnosno nedostajuće infrastrukture, ukoliko potreba za tom infrastrukturom postoji;
13) osnovne tehničke podatke o sistemu na mestu vezivanja priključka na sistem;
14) druge uslove u skladu sa pravilima o radu sistema, odnosno pravilima za priključenje.
Uslovi za promenu tehničkih uslova na mestu priključenja
Odobrenje za priključenje izdaje se i u slučaju promene tehničkih uslova na mestu priključenja.
Zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje usled promene tehničkih uslova na mestu priključenja sadrži podatke iz čl. 2. i 3. ove uredbe.
Za odlučivanje o zahtevu iz stava 2. ovog člana, potreban je dokaz o pravu svojine, odnosno pravu korišćenja objekta.
U slučaju da je promena tehničkih uslova uslovljena radovima na objektu, postupak izdavanja odobrenja za priključenje na distributivni sistem se vrši u skladu sa članom 4. ove uredbe.
U slučaju promene tehničkih uslova na mestu priključenja koje zahtevaju spajanje ili razdvajanje obračunskih mernih mesta ili promenu načina priključenja, postupak izdavanja odobrenja za priključenje na prenosni sistem vrši se u skladu sa čl. 4-7. ove uredbe.
Operator prenosnog sistema sprovodi analizu za ostale slučajeve promene tehničkih uslova na mestu priključenja i promene u postojećem objektu.
Ako se analizom iz stava 6. ovog člana utvrdi da su promene tehničkih uslova na mestu priključenja od uticaja na postojeći način priključenja ili na druge korisnike prenosnog sistema, primenjuju se odredbe čl. 4-7. ove uredbe.
Pod promenom tehničkih uslova podrazumeva se i priključenje elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije na unutrašnje instalacije objekta krajnjeg kupca, odnosno isključenje elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije sa unutrašnjih instalacija objekta krajnjeg kupca.
Odobrenje za priključenje objekta za proizvodnju električne energije, objekta za skladištenje električne energije i objekta potencijalnog aktivnog kupca priključenog na prenosni sistem i deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema, može da sadrži operativna ograničenja.
Operativno ograničenje u smislu stava 1. ovog člana je privremeno smanjenje aktivne snage u mestu priključenja u cilju obezbeđivanja sigurnog rada prenosnog sistema.
Objekat iz stava 1. ovog člana za koji je utvrđeno operativno ograničenje ne može da uzrokuje promenu uslova priključenja za već priključene objekte.
Operator prenosnog sistema podnosi Agenciji za energetiku Republike Srbije (u daljem tekstu: Agencija) zahtev za odobravanje operativnih ograničenja sa obrazloženjem o načinu priključenja i pratećom dokumentacijom koja sadrži rezultate studije priključenja.
Agencija postupa po zahtevu iz stava 4. ovog člana u roku od 15 dana od dana prijema zahteva.
Agencija donosi akt nakon što utvrdi da je operator sistema postupio na transparentan i nediskriminatoran način i u skladu sa postupkom uređenim pravilima za priključenje objekata na prenosni sistem.
Nakon dobijanja akta Agencije operator prenosnog sistema dostavlja podnosiocu zahteva za priključenje studiju priključenja.
Odobrena snaga, uslovi za promenu odobrene snage
Odobrena snaga je maksimalna aktivna snaga na mestu priključenja koja je određena u odobrenju za priključenje, elektroenergetskoj saglasnosti, uslovima za projektovanje i priključenje ili drugom aktu kojim je odobreno priključenje objekta korisnika sistema.
Odobrena snaga objekta za proizvodnju električne energije može da bude manja od instalisane snage.
U slučajevima iz stava 2. ovog člana, operator sistema je dužan da u tehničkim uslovima za priključenje uredi način ograničenja predaje snage u sistem u skladu sa odobrenom snagom.
Određivanje odobrene snage kada ne postoji podatak o odobrenoj snazi
Kada ne postoji podatak o odobrenoj snazi smatra se da je odobrena snaga:
1) za objekte kupca priključene na distributivni sistem naponskog nivoa do 1 kV:
(1) 17,25 kW kod trofaznog, a 5,75 kW kod monofaznog priključka, kada se električna energija meri direktno preko brojila električne energije;
(2) 90% snage koja odgovara vrednosti naznačene primarne struje ugrađenog strujnog mernog transformatora, pri nazivnom naponu i faktoru snage 0,95, a najviše do trajno dozvoljene struje napojnog voda, kada se električna energija meri poluindirektno;
2) za objekte kupca priključene na distributivni sistem naponskog nivoa preko 1 kV, a ispod 110 kV:
(1) 90% naznačene snage transformatorske stanice sa jednim transformatorom, preko koje je objekat priključen na sistem, za faktor snage 0,95, a najviše do vrednosti naznačene primarne struje ugrađenog strujnog mernog transformatora pri nazivnom naponu i faktoru snage 0,95;
(2) 66% naznačene snage transformatorske stanice sa dva ili više transformatora, preko koje je objekat priključen na sistem, za faktor snage 0,95, a najviše do vrednosti naznačene primarne struje ugrađenog strujnog mernog transformatora pri nazivnom naponu i faktoru snage 0,95;
3) za objekte kupca priključene na sistem naponskog nivoa 110 kV i više, jednaka maksimalnoj aktivnoj snazi objekta za koju je zadovoljen kriterijum sigurnosti u skladu sa pravilima o radu i drugim propisima u skladu sa Zakonom, ali ne više od naznačene snage objekta kupca za faktor snage 0,95;
4) za objekte za proizvodnju električne energije, jednaka maksimalnoj aktivnoj snazi koju objekat za proizvodnju električne energije može da preda u mestu priključenja.
Minimalna odobrena snaga može da iznosi 3,68 kW za monofazni, odnosno 11,04 kW za trofazni priključak uz ugradnju limitatora od 16 A.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, može se odobriti i manja snaga za priključenje instalacija signalnih, nadzornih i komunikacionih uređaja uz ugradnju limitatora do 1 A.
Pod promenom odobrene snage podrazumeva se razlika između zahtevane snage na mestu priključenja iz zahteva za izdavanje odobrenja za priključenje i odobrene snage utvrđene u skladu sa čl. 17. i 18. ove uredbe.
Zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje zbog promene odobrene snage sadrži podatke iz čl. 2. i 3. ove uredbe.
Za odlučivanje o zahtevu iz stava 2. ovog člana za slučaj promene odobrene snage, postupak izdavanja odobrenja za priključenje na distributivni sistem se vrši u skladu sa članom 4, a na prenosni sistem u skladu sa čl. 4-7. ove uredbe.
III USLOVI I NAČIN PRIKLJUČENJA OBJEKATA KOJI SE GRADE ILI POSTAVLJAJU PO DRUGIM ZAKONIMA, OZAKONJENIH OBJEKATA, GRADILIŠTA, OBJEKATA KUPACA - PROIZVOĐAČA, KAO I DRUGIH OBJEKATA
Sadržina zahteva za objekte koji se grade u skladu sa zakonom kojim se uređuje rudarstvo
Zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje objekata koji se grade ili postavljaju u skladu sa zakonom kojim se uređuje rudarstvo podnosi se operatoru distributivnog sistema i sadrži podatke o:
1) podnosiocu zahteva;
2) nazivu, vrsti objekta i adresi/lokaciji objekta;
3) nameni objekta;
4) instalisanoj snazi i zahtevanoj snazi objekta za koji se podnosi zahtev;
5) broju i datumu pravnosnažnog odobrenja za izgradnju rudarskih objekata i/ili odobrenja za izvođenje rudarskih radova, u skladu sa zakonom kojim se uređuje rudarstvo;
6) roku priključenja;
7) vremenu trajanja priključenja.
Odobrenje za priključenje objekata iz stava 1. ovog člana izdaje se rešenjem, u skladu sa Zakonom.
Uz zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje objekata koji se grade ili postavljaju u skladu sa zakonom kojim se uređuje rudarstvo prilaže se akt o odobrenju za izgradnju ili postavljanje u skladu sa tim zakonom.
Priključenje objekta iz stava 1. ovog člana na distributivni sistem vrši se u skladu sa Zakonom.
Sadržina zahteva za priključenje objekata u postupku legalizacije/ozakonjenja
Odobrenje za trajno priključenje objekta koji je bio privremeno priključen na distributivni sistem po osnovu postupka legalizacije, odnosno ozakonjenja, izdaje se na zahtev koji sadrži podatke o broju, datumu i organu koji je izdao rešenje o ozakonjenju.
Operator distributivnog sistema po službenoj dužnosti pribavlja rešenje o ozakonjenju.
Sadržina zahteva za privremeno priključenje gradilišta
Zahtev za izdavanje odobrenja za privremeno priključenje gradilišta podnosi se operatoru distributivnog sistema i sadrži podatke o:
1) podnosiocu zahteva;
2) adresi/lokaciji gradilišta;
3) zahtevanoj snazi za potrebe gradilišta;
4) vrsti potrošnje na gradilištu;
5) broju i datumu pravnosnažne građevinske dozvole / rešenja o odobrenju za izvođenje radova;
6) roku priključenja;
7) vremenu trajanja priključenja.
Odobrenje za privremeno priključenje gradilišta po pravilu glasi na nosioca građevinske dozvole/rešenja o odobrenju za izvođenje radova.
Izuzetno od stava 2. ovog člana, odobrenje za privremeno priključenje gradilišta može da glasi i na drugo pravno ili fizičko lice, uz saglasnost nosioca građevinske dozvole/rešenja o odobrenju za izvođenje radova, koja se daje u pisanoj formi, overena od strane javnog beležnika.
Privremeni gradilišni priključak se može koristiti do isteka važnosti građevinske dozvole, a nakon isteka tog roka, operator sistema je dužan da ukloni privremene delove priključka.
Privremeni gradilišni priključak se može izvesti (ceo ili delom) kao trajni ako tehnički uslovi to omogućavaju.
Operator distributivnog sistema po službenoj dužnosti pribavlja pravnosnažnu građevinsku dozvolu/rešenje o odobrenju za izvođenje radova.
Za priključenje objekta iz stava 1. ovog člana potrebno je ispuniti uslove iz člana 4. ove uredbe.
Sadržina zahteva za izdavanje odobrenja za priključenje objekata kao što su uređaji i instalacije javnih događaja i drugi objekti
Zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje objekata kao što su uređaji i instalacije javnih događaja, cirkusi, pokretni objekti, objekti na vodi, kontejneri, kamp prikolice, horizontalna i vertikalna signalizacija na postojećim putevima i saobraćajnicama, telekomunikaciona i oprema za video nadzor, bilbordi, separacije, bageri, uređaji za skladištenje energije i drugi uređaji i instalacije na površinama javne namene ili na parcelama na kojima nema izgrađenih objekata po zakonu kojim se uređuje izgradnja objekata podnosi se operatoru distributivnog sistema i sadrži podatke o:
1) podnosiocu zahteva;
2) nazivu, vrsti objekta i adresi/lokaciji objekta;
3) nameni i vrsti potrošnje objekta;
4) instalisanoj i zahtevanoj snazi objekta;
5) broju i datumu izdavanja rešenja o odobrenju nadležnog organa za postavljanje tih objekata;
6) roku priključenja;
7) vremenu trajanja priključenja.
Priključenje objekata iz stava 1. ovog člana se može izvršiti preko unapred pripremljenih, trajnih mernih mesta ili priključkom privremenog karaktera koji će operator distributivnog sistema nakon isteka roka za priključenje ukloniti.
Operator distributivnog sistema po službenoj dužnosti pribavlja rešenja o odobrenju nadležnog organa.
Priključenje objekta iz stava 1. ovog člana vrši se u skladu sa Zakonom.
Priključenje objekata za proizvodnju električne energije, koji se grade na postojećim objektima korisnika sistema i koji će nakon priključenja objekata za proizvodnju električne energije steći status kupca proizvođača, vrši se u skladu sa uredbom kojom se uređuju kriterijumi, uslovi i način obračuna potraživanja i obaveza između kupca-proizvođača i snabdevača.
IV USLOVI I NAČIN PRIKLJUČENJA OBJEKATA ZA KOJE JE ODOBREN PROBNI RAD KAO I USLOVI I NAČIN DOKAZIVANJA ISPUNJENOSTI USLOVA ZA TRAJNO PRIKLJUČENJE OBJEKATA NA SISTEM
Sadržina zahteva za privremeno priključenje objekata u probnom radu
Zahtev za izdavanje odobrenja za privremeno priključenje objekata za koji je odobren probni rad podnosi se nadležnom operatoru sistema i sadrži podatke o:
1) podnosiocu zahteva;
2) nazivu, vrsti objekta i adresi/lokaciji objekta;
3) nameni objekta;
4) instalisanoj i odobrenoj snazi objekta;
5) broju i datumu izdavanja konačne građevinske dozvole/rešenja o odobrenju za izvođenje radova / odobrenja za izvođenje rudarskih radova i/ili za izgradnju rudarskih objekata;
6) broju i datumu akta o odobravanju puštanja objekta u probni rad;
7) roku priključenja;
8) zahtevanom vremenu trajanja privremenog priključenja.
Operator sistema po službenoj dužnosti pribavlja konačnu građevinsku dozvolu / rešenje o odobrenju za izvođenje radova/odobrenje za izvođenje rudarskih radova i/ili za izgradnju rudarskih objekata i akt o odobravanju puštanja objekta u probni rad.
Odobrenje za privremeno priključenje objekta za koji je odobren probni rad izdaje se rešenjem nadležnog operatora sistema, u skladu sa Zakonom.
U slučaju da je za puštanje objekta u probni rad potrebno sprovesti funkcionalnu proveru usklađenosti objekta sa sistemom na koji se objekat priključuje, podnosilac zahteva je dužan da se obrati operatoru sistema najmanje 30 dana pre podnošenja zahteva za funkcionalnu proveru radi definisanja obima, dinamike, načina realizacije aktivnosti i potrebnih preduslova u cilju sprovođenja funkcionalne provere.
Privremeno priključenje objekta na sistem se vrši nakon što je izdato odobrenje za privremeno priključenje.
Operator sistema privremeno će priključiti objekat u probnom radu kada su ispunjeni uslovi za priključenje propisani zakonom i uslovi iz odobrenja za priključenje za potrebe privremenog priključenja, odnosno ugovora o priključenju.
U postupku privremenog priključenja, nakon puštanja uređaja i instalacija u objektu koji je u probnom radu, operator sistema po potrebi proverava da li su svi uređaji i instalacije u objektu usaglašeni sa tehničkim i drugim uslovima iz odobrenja za priključenje.
Ukoliko se proverom utvrdi da uređaji i instalacije u objektu nisu u skladu sa tehničkim i drugim uslovima iz odobrenja za priključenje, operator sistema može obustaviti isporuku, odnosno preuzimanje električne energije objektu u probnom radu.
Priključenje objekta potencijalnog aktivnog kupca na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem
Grupu krajnjih kupaca koji zajednički deluju kao aktivni kupac (u daljem tekstu: Grupa) čine krajnji kupci sa svojim obračunskim mernim mestima u istoj zgradi sa više stambenih jedinica i /ili poslovnih prostora na čiju instalaciju je priključena elektrana ili objekat za skladištenje električne energije preko obračunskog mernog mesta pojedinog krajnjeg kupca, obračunskog mernog mesta zajedničke potrošnje ili preko posebnog obračunskog mernog mesta za elektranu ili objekat za skladištenje električne energije. Grupa se tretira kao jedan subjekt u smislu odnosa sa energetskim subjektima.
Maksimalna vrednost odobrene snage mernih mesta na koje se priključuje elektrana i/ili objekat za skladištenje električne energije u smeru predaje električne energije se određuje kao maksimalna jednovremena snaga mernih mesta koji čine Grupu za smer potrošnje, utvrđena na osnovu pravila o radu distributivnog sistema električne energije.
Grupa je dužna da preko svog zastupnika operatoru sistema dostavi popis krajnjih kupaca koji su deo Grupe, spisak obračunskih mernih mesta na čiju instalaciju je priključena elektrana i obračunskih mernih mesta na čiju instalaciju je priključen objekat za skladištenje električne energije i ugovor kojim je uređeno učešće krajnjih kupaca u Grupi, kao i da dostavi svaku promenu popisa članova Grupe.
Članovi Grupe odgovaraju solidarno za obaveze koje proizlaze iz izgradnje, upravljanja i korišćenja zajedničke elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije, kao i za sve obaveze prema operatoru sistema.
Ugovorom iz stava 3. ovog člana uređuju se međusobni odnosi članova Grupe, utvrđuju udeli, način raspodele koristi i postupanje u slučaju prestanka učešća u Grupi.
Dva ili više aktivnih kupaca i/ili Grupe, ne mogu koristiti istu elektranu i/ili objekat za skladištenje električne energije, niti merno mesto može biti istovremeno uključeno u energetsku zajednicu i aktivnog kupca formiranog od grupe obračunskih mernih mesta.
Krajnji kupci koji su članovi Grupe samostalno zaključuju ugovore o potpunom snabdevanju ili ugovore sa unapred određenim količinama energije za smer potrošnje, a Grupa je dužna da za smer isporuke električne energije u elektroenergetski sistem zajednički uredi balansnu odgovornost i pristup sistemu, zaključivanjem:
1) ugovora o pristupu sistemu;
2) ugovora kojim uređuje ili prenosi balansnu odgovornost;
3) ugovora o otkupu električne energije, odnosno drugih ugovora kojima se vrši prodaja sopstvene proizvedene električne energije na organizovanom, bilateralnom i balansnom tržištu električne energije, kao i na tržištima pomoćnih usluga i usluga fleksibilnosti.
Operator sistema je dužan da prikuplja merne podatke sa svih mernih mesta aktivnih kupaca ili članova Grupe i podatke dostavlja ugovornim stranama iz stava 7. ovog člana.
Uslovi i postupak izrade studije priključenja objekta potencijalnog aktivnog kupca na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem
Postupak priključenja objekta potencijalnog aktivnog kupca pokreće se u skladu sa Zakonom, ovom uredbom, procedurom za priključenje na distributivni odnosno zatvoreni distributivni sistem i pravilima o radu distributivnog, odnosno zatvorenog distributivnog sistema.
Na zahtev potencijalnog aktivnog kupca koji se podnosi operatoru sistema izrađuje se studija priključenja radi:
1) izgradnje elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije koji se priključuju na unutrašnje instalacije postojećeg ili novog objekta krajnjeg kupca;
2) obavljanja aktivnosti aktivnog kupca bez izgradnje elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije, i to u okviru novog objekta ili postojećeg objekta koji je trajno priključen na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem.
Zahtev za zaključenje ugovora o izradi studije priključenja podnosi se od 1. januara do 1. februara za interval od 1. marta do 30. juna i od 1. jula do 1. avgusta za interval od 1. septembra do 31. decembra, i to na obrascu koji operator distributivnog sistema, odnosno operator zatvorenog distributivnog sistema objavljuje na svojoj internet stranici i prema proceduri za priključenje na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem u skladu sa zakonom.
Zahtev za zaključenje ugovora o izradi studije priključenja bez predaje energije u sistem podnosi se nezavisno od vremenskih intervala iz stava 3. ovog člana.
Uz zahtev za zaključenje ugovora o izradi studije priključenja potencijalni aktivni kupac je dužan da dostavi:
1) podatke neophodne za izradu studije priključenja u skladu sa pravilima o radu distributivnog, odnosno zatvorenog distributivnog sistema i procedurom za priključenje na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem;
2) informaciju o lokaciji za katastarske parcele iz zahteva, izdatu od strane nadležnog organa, u skladu sa propisom kojima se uređuje planiranje i izgradnja, kojom se potvrđuje planirana namena prostora za izgradnju objekata za proizvodnju ili skladištenje električne energije bez obaveze dalje planske razrade ili potvrđen urbanistički projekat ako je neophodna dalja planska razrada ili objavljenu odluku o izradi plana detaljne regulacije ako je neophodna dalja planska razrada ili ako na lokaciji nije predviđena izgradnja objekta za čije se priključenje podnosi zahtev;
3) dokaz da će obezbediti objekat za skladištenje električne energije ili drugi upravljivi kapacitet za pružanje pomoćnih usluga ako je elektrana na varijabilne obnovljive izvore energije instalisane snage veće od 5 MW, u skladu sa propisima kojima se uređuje korišćenje obnovljivih izvora energije;
4) dokaz o vlasništvu ili pravu korišćenja objekta i/ili zemljišta.
Po zaključenju ugovora o izradi studije priključenja podnosilac zahteva je dužan da uplati sredstva po predračunu koji izdaje operator distributivnog sistema u iznosu od 3.000,00 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za priključenje elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije potencijalnog aktivnog kupca čija je instalisana snaga manja ili jednaka 1 MW i za priključenje objekta za skladištenje električne energije potencijalnog aktivnog kupca sa mogućnošću predaje električne energije u sistem, kao i za priključenje objekta potencijalnog aktivnog kupca bez izgradnje elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije čija je odobrena snaga potrošnje manja ili jednaka 1 MW.
Iznos sredstava iz stava 6. ovog člana uvećava se kumulativno za:
1) 100 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za svaki MW instalisane snage elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije iznad 1 MW, a do 5 MW, kao i za priključenje objekta potencijalnog aktivnog kupca bez izgradnje elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije čija je odobrena snaga potrošnje iznad 1 MW, a do 5 MW;
2) 50 evra, u dinarskoj protivvrednosti po zvaničnom srednjem kursu Narodne banke Srbije na dan uplate, za svaki MW instalisane snage elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije iznad 5 MW, kao i za priključenje objekta potencijalnog aktivnog kupca bez izgradnje elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije čija je odobrena snaga potrošnje iznad 5 MW.
Uz zahtev za zaključenje ugovora o izradi studije priključenja za izgradnju objekata za proizvodnju i/ili skladištenje električne energije koji se u smislu zakona kojim se uređuje odbrana smatraju vojnim kompleksima, odnosno vojnim objektima, nadležna organizaciona jedinica Ministarstva odbrane podnosi zahtev za zaključenje ugovora o izradi studije priključenja, uz koji dostavlja:
1) podatke neophodne za izradu studije priključenja u skladu sa pravilima o radu distributivnog, odnosno zatvorenog distributivnog sistema i procedurom za priključenje na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem;
2) dokaz o pravu korišćenja objekata i/ili zemljišta na kojem se planira izgradnja, kao i obaveštenje o nameri izgradnje objekata za proizvodnju i/ili skladištenje električne energije na lokaciji koji se u smislu zakona kojim se uređuje odbrana smatraju vojnim kompleksima, odnosno vojnim objektima;
3) dokaz da će obezbediti objekat za skladištenje električne energije ili drugi upravljivi kapacitet za pružanje pomoćnih usluga ako je elektrana na varijabilne obnovljive izvore energije instalisane snage veće od 5 MW, u skladu sa propisima kojima se uređuje korišćenje obnovljivih izvora energije.
Po zaključenju ugovora o izradi studije priključenja podnosilac zahteva iz stava 8. ovog člana je dužan da uplati finansijska sredstva u skladu sa st. 6. i 7. ovog člana.
Studije priključenja se izrađuju u dva vremenska intervala i to od 1. marta do 30. juna, odnosno od 1. septembra do 31. decembra, nakon zaključenja ugovora o izradi studije priključenja, osim u slučaju potencijalnih aktivnih kupaca bez predaje energije u sistem za koje se studija priključenja izrađuje u roku od 60 dana od dana zaključenja ugovor o izradi studije priključenja.
Operator sistema i potencijalni aktivni kupac koji je podneo zahtev su dužni da do početka vremenskog perioda iz stava 10. ovog člana zaključe ugovor o izradi studije priključenja.
Ako potencijalni aktivni kupac kao podnosilac zahteva za izradu studije priključenja ne dostavi dokaze iz st. 5. i 8. ovog člana i ne postupi po zahtevu operatora sistema za dopunom dokumentacije u roku određenom procedurom za priključenje, operator sistema neće postupati po zahtevu za izradu studije priključenja.
Za potencijalnog aktivnog kupca bez predaje energije u sistem, ugovor o izradi studije priključenja izrađuje se u roku od 15 dana od dana podnošenja zahteva.
Operator sistema je dužan da u roku od deset dana od dana isteka vremenskog perioda iz stava 10. ovog člana potencijalnom aktivnom kupcu dostavi studiju priključenja, odnosno u roku 60 dana od dana zaključenja ugovora o izradi studije priključenja za potencijalnog aktivnog kupca bez predaje energije u sistem.
Studija priključenja objekta potencijalnog aktivnog kupca na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem
Studija priključenja sadrži:
1) proveru kriterijuma priključenja iz mrežnih pravila i pravila o radu sistema, uključujući protok snage u oba smera;
2) tehničke uslove za paralelan rad sa sistemom u skladu sa pravilima o radu sistema i mrežnim pravilima;
3) analizu karakterističnih režima proizvodnje i potrošnje, kao i uticaja na lokalnu distributivnu i/ili prenosnu mrežu;
4) analizu mogućnosti pružanja usluga fleksibilnosti i pomoćnih usluga sistemu u skladu sa pravilima o radu sistema, pravilima o radu tržišta i mrežnim pravilima;
5) spisak novih elektroenergetskih objekata koje je potrebno izgraditi, odnosno postojećih elektroenergetskih objekata koje je potrebno rekonstruisati za potrebe priključenja;
6) predlog mogućih načina priključenja.
Na osnovu rezultata studije priključenja, mogu se primeniti privremena ograničenja aktivne snage elektrane instalisane snage veće od 200 kW, u smislu člana 141. stav 3. Zakona, u visini do 30% odobrene snage, a najviše do 5% ukupne godišnje proizvodnje električne energije po objektu, pri čemu privremena ograničenja operator sistema primenjuje ravnopravno, proporcionalno i bez diskriminacije na sve elektrane priključene unutar istog transformatorskog područja 110/h kV.
Na potencijalne aktivne kupce, pri izradi studije priključenja, ne primenjuje se ograničenje iz propisa kojim se uređuje korišćenje obnovljivih izvora energije da ukupna instalisana snaga elektrana na delu distributivnog sistema povezanom na prenosni sistem ne može biti veća od 80% instalisane snage transformatorske stanice.
Operator sistema primenjuje ograničenje iz propisa kojim se uređuje korišćenje obnovljivih izvora energije da maksimalna snaga elektrane koja koristi varijabilne obnovljive izvore energije ne pređe vrednost od 10 MW po priključku.
Prilikom izrade studije priključenja objekta potencijalnog aktivnog kupca, operator sistema u model mreže uzima objekte koji isporučuju električnu energiju u sistem i to:
1) priključene objekte;
2) objekte koji imaju važeće odobrenje za priključenje;
3) objekte koji imaju važeće uslove za projektovanje i priključenje ukoliko je njihov rok važenja traje najmanje do kraja narednog perioda predviđenog za podnošenje zahteva u skladu sa rokovima za izradu studije datim u članu 25b stav 10. ove uredbe.
4) objekte za koje su podneti zahtevi za pribavljanje akta kojim se odobrava izgradnja ili već imaju akt kojim se odobrava izgradnja;
Na prestanak važenja studije priključenja primenjuje se član 11. stav 7. ove uredbe.
Uslovi za projektovanje i priključenje objekta potencijalnog aktivnog kupca na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem
Imalac Studije za priključenje je dužan da operatoru sistema u roku od 15 dana od dana prijema studije priključenja podnese zahtev za izdavanje uslova za projektovanje i priključenje u okviru koga bira jedno od mogućih načina priključenja, ukoliko ona postoje.
Ukoliko imalac Studije priključenja ne podnese zahtev u roku iz stava 1. ovog člana smatraće se da je odustao od priključenja i studija priključenje objekta prestaje da važi.
Operator sistema je dužan da u roku od 15 dana od dana podnošenja zahteva iz stava 1. ovog člana izda uslove za projektovanje i priključenje sa rokom važenja najduže do dve godine.
Ugovor o pružanju usluge za priključenje objekta potencijalnog aktivnog kupca na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem
Imalac studije priključenja je dužan da operatoru sistema u roku od 15 dana od dana prijema uslova za projektovanje i priključenje podnese zahtev za zaključenje ugovora o pružanju usluge za priključenje.
Ukoliko imalac Studije priključenja ne podnese zahtev u roku iz stava 1. ovog člana, smatraće se da je odustao od priključenja i Studija priključenja prestaje da važi.
Operator sistema je dužan da u roku od 30 dana od dana podnošenja zahteva iz stava 1. ovog člana dostavi potencijalnom aktivnom kupcu ponudu za zaključenje ugovora o pružanju usluge za priključenje sa predlogom ugovora o pružanju usluge za priključenje, sa rokom važenja ponude od 30 dana od dana prijema ponude.
Ukoliko imalac Studije priključenja u roku važenja ponude iz stava 3. ovog člana operatoru sistema ne prihvati ponudu, odnosno ne dostavi potpisan ugovor o pružanju usluge za priključenje smatra se da je odustao od priključenja i uslovi za projektovanje i priključenje i prethodno izdata Studija priključenja prestaju da važe.
Ugovor o pružanju usluge za priključenje iz stava 3. ovog člana pored opštih elemenata utvrđenih zakonom koji uređuje obligacione odnose sadrži sledeće:
1) prava i obaveza u pogledu izgradnje priključka ukoliko je to predviđeno Studijom priključenja;
2) prava i obaveze u vezi sa proverom ispunjenosti uslova za priključenje (interni tehnički prijem, probni rad i trajni rad);
3) finansijske uslove (troškove priključenja, način i rokovi plaćanja i dr.);
4) rokove za postupanje operatora i potencijalnog aktivnog kupca;
5) posledice ako potencijalni aktivni kupac ne ispunjava obaveze (prestanak ugovora, gubitak prava na priključenje, odustanak od izgradnje priključka i dr.);
6) ugovornu kaznu za nepoštovanje obaveza potencijalnog aktivnog kupca;
7) ugovornu kaznu za operatora sistema ako ne poštuje rokove iz ugovora iz razloga koji nisu nastali krivicom ili nepostupanjem potencijalnog aktivnog kupca ili neblagovremenim postupanjem nadležnih organa, a koja iznosi0,1% vrednosti troška priključenja po danu zakašnjenja;
8) druga pitanja u skladu sa zakonom.
Nakon zaključenja ugovora o pružanju usluge za priključenje iz stava 5. ovog člana operator sistema je dužan da u roku od 45 dana izradi i dostavi projektni zadatak za izgradnju priključka drugoj ugovornoj strani.
Kada je elektrana i/ili objekat za skladištenje električne energije u vlasništvu trećeg lica, ugovor o pružanju usluge za priključenje zaključuju operator sistema, potencijalni aktivni kupac i treće lice.
Aktivni kupac može, pružati usluge fleksibilnosti, usluge balansiranja, upravljanja potrošnjom i regulacije napona, ukoliko je to tehnički izvodljivo i u skladu sa pravilima o radu sistema, mrežnim pravilima, pravilima o radu tržišta i ostalim aktima kojima se uređuje rad tržišta električne energije.
Odobrenje za priključenje objekta potencijalnog aktivnog kupca na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem
Imalac Studije priključenja je dužan da podnese zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje zbog izmene načina i tehničkih uslova priključenja u odnosu na postojeće stanje, odnosno za priključenje elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije i/ili upravljive potrošnje, u roku od dve godine od dana izdavanja Studije priključenja.
Pod postojećim stanjem iz stava 1. ovog člana se podrazumeva stanje na mestu priključenja pre podnošenja zahteva za izradu Studije priključenja.
Ukoliko imalac Studije priključenja ne podnese zahtev u skladu sa članom 2. ove uredbe u roku iz stava 1. ovog člana, smatra se da je odustao od priključenja i uslovi za projektovanje i priključenje i prethodno izdata Studija priključenja prestaju da važe.
Uz zahtev iz stava 1. ovog člana potrebno je dostaviti:
1) podatke o tehničkim karakteristikama opreme koja se ugrađuje u objektu;
2) elaborat urađen od strane odgovornog projektanta, kojim se dokazuje da elektrana i/ili objekat za skladištenje električne energije i/ili upravljiva potrošnja može da vrši primopredaju električne energije bez štetnog uticaja na unutrašnju instalaciju korisnika i na sistem, a provera štetnog uticaja u elaboratu se vrši u odnosu na napon na mestu priključenja u krajnjim tačkama opsega dozvoljenih vrednosti u skladu sa pravilima o radu sistema;
3) proračun odgovornog projektanta kojim se dokazuje da su zadovoljeni kriterijumi za priključenje iz pravila o radu sistema, za opremu koja je predviđena za ugradnju, uz uvažavanje parametara mreže koji su navedeni u uslovima za projektovanje i priključenje.
Operator sistema je dužan da u skladu sa zakonom podnosiocu zahteva iz stava 1. ovog člana izda odobrenje za priključenje sa rokom važenja ne dužim od dve godine.
Ukoliko imalac Studije priključenja uz zahtev za izdavanje odobrenja za priključenje iz stava 1. ovog člana, dostavi podatke kojim se menjaju tehnički uslovi za priključenje koji su definisani u uslovima za projektovanje i priključenje dužan je da podnese novi zahtev za izradu Studije priključenja.
Puštanje objekta aktivnog kupca u probni rad na distributivnom, odnosno zatvorenom distributivnom sistemu
Za priključenje objekta aktivnog kupca u probni rad, imalac odobrenja za priključenje iz člana 25đ stav 5. ove uredbe je dužan da u roku važenja odobrenja za priključenje operatoru sistema dostavi zahtev za izdavanje odobrenja za privremeno priključenje u probni rad.
Uz zahtev iz stava 1. ovog člana imalac odobrenja za priključenje prilaže:
1) izveštaj komisije za tehnički pregled kojim se odobrava probni rad elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije, sa potvrdom da je investitor obavestio nadležni organ o početku probnog rada ili upotrebnu dozvolu ukoliko je pribavljena;
2) delove projektne dokumentacije izvedenog objekta koji se odnose na elektroinstalacije i priključak;
3) deklaracije proizvođača i sertifikate opreme koja je ugrađena u elektrani i/ili objektu za skladištenje električne energije i priključku, u delu koji se odnosi na siguran rad elektroenergetskog sistema.
Operator sistema je dužan da u roku od 30 dana od dana podnošenja zahteva iz stava 1. ovog člana izda odobrenje za privremeno priključenje u probni rad na period koji je naveden u izveštaju komisije za tehnički pregled, a ne dužem od godinu dana.
Imalac odobrenja za privremeno priključenje u probni rad iz stava 3. ovog člana je dužan da u roku važenja odobrenja podnese zahtev za prvo stavljanje pod napon objekta aktivnog kupca i obezbedi uslove neophodne za sprovođenje funkcionalnih provera pre prvog stavljanja pod napon datih u samom odobrenju za privremeno priključenje u probni rad.
Uz zahtev iz stava 4. ovog člana imalac odobrenja za privremeno priključenje u probni rad prilaže:
1) izveštaj akreditovanog tela o ispitivanju elektroinstalacije, uključujući ispravnost sistema uzemljenja, efikasnost zaštite od opasnog napona dodira i koraka, ispravnost i efikasnost zaštite od požara;
2) izveštaje ovlašćenih lica akreditovanih prema propisima kojim se uređuje akreditacija, a kojima se potvrđuje ispravnost: funkcija relejne zaštite predviđenih izdatim odobrenjem za priključenje iz člana 25đ ove uredbe, rastavno-rasklopne opreme, validnost deklaracija proizvođača za ugrađenu opremu, tipske izveštaje izdate od strane referentnih ispitnih tela kojima se potvrđuje usklađenost opreme sa aktuelnim standardima;
3) izjavu odgovornog izvođača radova i nadzornog organa da su radovi izvedeni u skladu sa građevinskom dozvolom ili odobrenjem za izvođenje radova i tehničkom dokumentacijom;
4) izveštaj o funkcionalnoj proveri opreme preko koje se vrši integracija u tehnički sistem upravljanja operatora sistema, ako je to uslovljeno priključenjem na sistem daljinskog nadzora i upravljanja.
Operator sistema je dužan da u roku od 15 dana od dana prijema zahteva iz stava 4. ovog člana izvrši funkcionalnu proveru postrojenja, elektrane i/ili objekta za skladištenje električne energije koje se mogu sprovesti u beznaponskom stanju i proveru ispunjenosti uslova za priključenje i dostavi podnosiocu zahteva iz stava 4. ovog člana izveštaj o ispunjenosti uslova, odnosno akt sa nedostacima koji se moraju otkloniti i predlog ugovora o eksploataciji.
Operator sistema je dužan da u roku od sedam dana od pozitivnog izveštaja o ispunjenosti uslova iz stava 6. ovog člana izvrši puštanje objekta aktivnog kupca u probni rad.
Operator sistema je dužan da u roku od pet dana od dana puštanja objekta aktivnog kupca u probni rad aktivnom kupcu izda potvrdu o privremenom priključenju u probni rad.
Puštanje objekta aktivnog kupca u trajni rad na distributivnom, odnosno zatvorenom distributivnom sistemu
U toku trajanja probnog rada objekta aktivnog kupca, operator sistema u saradnji sa aktivnim kupcem može sprovoditi funkcionalne provere objekta aktivnog kupca a koje nisu mogle biti sprovedene pre puštanja objekta pod napon.
Na osnovu sprovedenih provera iz stava 1. ovog člana operator sistema u roku od 15 dana od dana završetka funkcionalnih provera, sačinjava zapisnik kojim se konstatuje ispunjenost uslova datih u odobrenju za priključenje iz člana 25đ ove uredbe.
Operator sistema vrši puštanje objekta aktivnog kupca u trajan rad nakon pribavljanja upotrebne dozvole za objekat aktivnog kupca, uz uslov da je sačinjen zapisnik iz stava 2. ovog člana.
Operator sistema je dužan da u roku od pet dana od dana ispunjenja uslova iz stava 3. ovog člana, odnosno puštanja objekta aktivnog kupca u trajni rad, aktivnom kupcu izda akt o priključenju u trajni rad.
Provera ispunjenosti uslova za trajno priključenje na sistem
Operator sistema pre trajnog priključenja objekta na sistem proverava ispunjenost uslova iz ugovora o priključenju, odobrenja za priključenje, odnosno uslova za projektovanje i priključenje.
U slučaju priključenja na prenosni sistem i deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema, ispunjenost uslova iz stava 1. ovog člana se dokazuje:
1) aktom operatora prenosnog sistema o usaglašenosti rada objekta sa zahtevima iz odobrenja za priključenje, koje se izdaje nakon završenog funkcionalnog ispitivanja;
2) zapisnikom o ispunjenju obaveza iz ugovora o priključenju objekta koji se priključuje, odnosno iz odobrenja za priključenje, za slučajeve kada se ugovor o priključenju ne zaključuje.
U slučaju priključenja na prenosni sistem objekta distributivnog sistema ispunjenost uslova iz stava 1. ovog člana se dokazuje zapisnikom o ispunjenju obaveza iz ugovora o priključenju, za objekat koji se priključuje.
Ispunjenost uslova iz odobrenja za priključenje, odnosno uslova za projektovanje i priključenje za objekte koji se priključuju na distributivni, odnosno zatvoreni distributivni sistem, utvrđuje se u zavisnosti od naponskog nivoa na koji se objekat priključuje i dokazuje se:
1) upotrebnom dozvolom, za objekat koji se priključuje na naponski nivo iznad 1 kV, odnosno odgovarajućim aktima koji su propisani pravilima o radu sistema i zaključenim ugovorom o eksploataciji, ako za tu vrstu objekta nije predviđeno izdavanje upotrebne dozvole;
2) upotrebnom dozvolom ili aktom nadležnog subjekta u skladu sa propisom kojim se uređuju tehnički uslovi za električne instalacije za objekat koji se priključuje na naponski nivo do 1 kV, rudarskih objekata i gradilišta svih naponskih nivoa.
Ispunjenost uslova, u skladu sa ovim članom, proverava se i u slučaju kada se priključuje objekat koji je prethodno isključen sa sistema.
Provera ispunjenosti uslova koji se odnose na snabdevanje
Ispunjenost uslova koji se odnose na snabdevanje, za slučaj priključenja na prenosni, distributivni odnosno zatvoreni distributivni sistem, dokazuje se:
1) ugovorom o snabdevanju bez komercijalnih podataka ili
2) ugovorom koji korisniku sistema omogućava trgovinu na organizovanom tržištu električne energije.
Ispunjenost uslova koji se odnosi na uređenje balansne odgovornosti, dokazuje se zaključenim ugovorom o potpunom snabdevanju, odnosno ugovorom o prenosu balansne odgovornosti u slučaju snabdevanja po ugovoru sa unapred određenim količinama ili ugovorom o balansnoj odgovornosti zaključenim sa operatorom prenosnog sistema.
Ispunjenost uslova koji se odnose na uređenje pristupa sistemu dokazuje se ugovorom o pristupu sistemu ili ugovorom o potpunom snabdevanju za svako mesto primopredaje pod uslovom da je snabdevač sa operatorom sistema ugovorio pristup sistemu od dana početka snabdevanja.
U slučaju da se preko istog mernog uređaja registruje predata i preuzeta energija, ispunjenost uslova utvrđuje se za oba smera električne energije.
Priključenje na sistem se može izvršiti kada se ispune svi uslovi za priključenje u oba smera električne energije.
U slučaju da podnosilac zahteva obavlja i energetsku delatnost snabdevanja električnom energijom, ispunjenost uslova iz st. 1-3. ovog člana dokazuje se potvrdom podnosioca zahteva - snabdevača, koja sadrži podatke o vrsti i periodu snabdevanja.
Odobrenje za priključenje se izdaje sa rokom važenja od dve godine za priključenje na distributivni sistem, odnosno zatvoreni distributivni sistem, a tri godine za priključenje na prenosni sistem i na deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema, od dana dostavljanja rešenja.
Rok iz stava 1. ovog člana može se produžiti samo jednom na zahtev podnosioca, najduže do dve godine.
Uz zahtev za produženje roka važenja odobrenja za priključenje na prenosni sistem, kao i za deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema, prilaže se građevinska dozvola odnosno rešenje o odobrenju za izvođenje radova za priključak (uključujući i zajednički priključak), kao i za nedostajuću infrastrukturu, ukoliko potreba za tom infrastrukturom postoji.
Zahtev za produženje roka podnosi se na obrascu, koji objavljuje operator sistema na svojoj internet stranici, najkasnije 30 dana pre isteka roka važenja rešenja kojim je odobreno priključenje.
U slučaju da je odobreno privremeno priključenje, rok važenja odobrenja za priključenje se produžava do isteka roka važenja odobrenja za privremeno priključenje.
Istekom roka važenja odobrenja za priključenje, obustavlja se postupak priključenja.
Operator sistema izdaje podnosiocu zahteva za priključenje akt o priključenju. U slučaju priključenja na prenosni sistem i deo distributivnog sistema kojim upravlja operator prenosnog sistema, akt se izdaje za sve objekte, a u slučaju priključenja na distributivni sistem, samo za objekat proizvođača, skladištara električne energije (u daljem tekstu: skladištar) i kupca-proizvođača, nakon što operator sistema izvrši sve provere u skladu sa čl. 26. i 27. ove uredbe.
Akt iz stava 1. ovog člana sadrži sledeće podatke: broj i datum rešenja kojim je odobreno priključenje, datum priključenja, jedinstveni identifikacioni kod ili broj mernog mesta.
Operator sistema dostavlja korisniku akt iz stava 1. ovog člana za sva merna mesta korisnika koja se priključuju na sistem kojim upravlja.
V PRIKLJUČENJE OBJEKTA KUPCA NA DISTRIBUTIVNI SISTEM ELEKTRIČNE ENERGIJE U POSTUPKU OBJEDINJENE PROCEDURE
Dokumentacija koja se dostavlja kroz CIS
Podnosilac zahteva, uz prijavu radova za objekat koji se gradi i priključuje na distributivni sistem električne energije, koju podnosi u skladu sa zakonom kojim se uređuje izgradnja objekata, dostavlja nadležnom organu preko Centralnog informacionog sistema (u daljem tekstu: CIS) pravilno popunjen i potpisan tipski ugovor o izgradnji priključka na distributivni sistem električne energije (u daljem tekstu: tipski ugovor), koji mu je dostavljen u postupku izdavanja lokacijskih uslova, u skladu sa zakonom kojim se uređuje izgradnja objekata, odnosno izjavu o prihvatanju tog ugovora sastavljenu u formi elektronskog dokumenta, u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronsko poslovanje.
Tipski ugovor naročito sadrži podatke o: troškovima priključenja koji obuhvataju troškove izgradnje priključka i deo troškova sistema nastalih zbog priključenja objekta (u daljem tekstu: troškovi priključenja), roku i načinu plaćanja i roku izgradnje priključka i sastavljen je u formi elektronskog dokumenta, u skladu sa zakonom kojim se uređuje elektronsko poslovanje.
Obaveze operatora u vezi izgradnje priključka
Danom uplate iznosa na ime troškova priključenja iz tipskog ugovora nastupa obaveza operatora distributivnog sistema električne energije da pristupi izgradnji priključka, da u roku za izvođenje radova iz tipskog ugovora izgradi priključak, kao i da obavesti nadležni organ o završetku radova na izgradnji priključka, bez obaveze podnosioca zahteva da ga dodatno obaveštava o izvršenoj uplati.
Sadržina zahteva za priključenje objekta nakon završetka izgradnje objekta preko CIS
Podnosilac zahteva, nakon završetka izgradnje objekta, podnosi zahtev za priključenje objekta nadležnom organu iz člana 30. stav 1. ove uredbe preko CIS.
Uz zahtev za priključenje iz stava 1. ovog člana prilaže se:
1) upotrebna dozvola ili izjava izvođača radova, sa potvrdom odgovornog izvođača radova da su uređaji i instalacije izvedeni u skladu sa propisima i standardima koji važe za pojedine vrste radova, instalacija i opreme i izveštajem o ispravnosti te instalacije, koju je izvođač radova sačinio u skladu sa aktom kojim se uređuju tehnički uslovi za električne instalacije niskog napona, za objekat koji se priključuje na naponski nivo do 1 kV;
2) upotrebna dozvola za objekat koji se priključuje na naponski nivo iznad 1 kV za koje je saglasno zakonu kojim se uređuje izgradnja objekta obavezno pribavljanje upotrebne dozvole;
3) upotrebna dozvola ili drugi dokazi u skladu sa pravilima o radu, za objekte koji se priključuju na naponski nivo iznad 1 kV za koje saglasno zakonu kojim se uređuje izgradnja objekta nije obavezno pribavljanje upotrebne dozvole;
4) ugovor o snabdevanju bez komercijalnih podataka ili informacija izdata od snabdevača o broju i datumu zaključenja ugovora o snabdevanju, vrsti ugovora, periodu snabdevanja, snabdevaču i krajnjem kupcu.
U slučaju da sa krajnjim kupcem nije zaključen ugovor o potpunom snabdevanju, podnosilac zahteva, osim ugovora ili informacije iz stava 2. tačka 4) ovog člana prilaže i:
1) informaciju izdatu od operatora prenosnog sistema električne energije o broju i datumu zaključenja ugovora kojim je uređena balansna odgovornost sa operatorom prenosnog sistema električne energije ili u slučaju prenosa balansne odgovornosti, informaciju izdatu od operatora sistema o balansno odgovornoj strani na koju je preneta balansna odgovornost;
2) informaciju o broju i datumu zaključenja ugovora kojim je uređen pristup sistemu sa operatorom distributivnog sistema električne energije.
Ako je za priključenje objekta na naponski nivo iznad 1 kV potrebno priključenje transformatorske stanice i/ili podzemnog ili nadzemnog voda, dostavljaju se i drugi dokazi navedeni u uslovima za projektovanje i priključenje, koji su pribavljeni u proceduri izdavanja lokacijskih uslova.
Provera ispunjenosti uslova za zahteve za priključenje podnete preko CIS
Operator distributivnog sistema električne energije, u roku od 15 dana od dana prijema zahteva za priključenje od nadležnog organa preko CIS proverava ispunjenost uslova za priključenje i ako su ispunjeni svi uslovi izdaje odobrenje koje je izvršno danom donošenja i vrši priključenje tog objekta na distributivni sistem električne energije.
Odobrenje iz stava 1. ovog člana sadrži i konačni obračun troškova priključenja na distributivni sistem električne energije.
U slučaju da se troškovi priključenja iskazani u obračunu iz stava 2. ovog člana razlikuju od iznosa troškova priključenja uplaćenog po tipskom ugovoru, podnosilac zahteva naknadno vrši uplatu te razlike ili mu operator distributivnog sistema električne energije vrši povraćaj više plaćenog iznosa.
VI NAČIN I POSTUPAK UTVRĐIVANJA LISTE KRAJNJIH KUPACA KOJI ISPUNJAVAJU USLOVE ZA STATUS MALOG KUPCA
Garantovani snabdevač najkasnije do 30. aprila tekuće godine utvrđuje listu krajnjih kupaca koji ispunjavaju uslove za malog kupca u skladu sa zakonom.
Garantovani snabdevač je dužan da, radi ispunjavanja obaveze iz stava 1. ovog člana pribavi podatke o pravnim licima i preduzetnicima koja su razvrstana u mikro i mala pravna lica i preduzetnike.
Garantovani snabdevač podatke iz stava 2. ovog člana pribavlja podnošenjem zahteva Agenciji za privredne registre, drugim subjektima koji vode evidencije o veličini pravnih lica i preduzetnika u skladu sa Zakonom o računovodstvu ili putem aplikacija i veb servisa navedenih subjekata.
Podatke iz stava 3. ovog člana garantovani snabdevač je dužan da pribavi najkasnije do 31. marta tekuće godine.
Garantovani snabdevač utvrđenu listu krajnjih kupaca dostavlja operatorima sistema i obaveštava krajnje kupce o ispunjenosti uslova za status malog kupca najkasnije do 15. maja tekuće godine.
Krajnji kupac koji je ispunio uslove za status malog kupca može zaključiti ugovor o potpunom snabdevanju sa garantovanim snabdevačem po prijemu obaveštenja iz stava 5. ovog člana.
Garantovani snabdevač, je dužan da u roku od 15 dana od dana utvrđivanja liste iz člana 34. stav 1. ove uredbe, obavesti krajnjeg kupca koji je prestao da ispunjava uslove za status malog kupca o njegovim pravima i obavezama.
Ugovor o potpunom snabdevanju krajnjeg kupca sa garantovanim snabdevačem iz stava 1. ovog člana prestaje da važi najkasnije 1. juna tekuće godine.
U slučaju priključenja objekta novog krajnjeg kupca, krajnji kupac se pre zaključenja ugovora o snabdevanju može obratiti garantovanom snabdevaču radi utvrđivanja ispunjenosti uslova za sticanje statusa malog kupca.
Kupac koji nakon utvrđivanja liste iz člana 34. stav 1. ove uredbe promeni veličinu pravnog lica ili preduzetnika na mikro ili malo pravno lice, moći će da stekne status malog kupca nakon narednog utvrđivanja liste.
VII MESTO RAZGRANIČENJA ODGOVORNOSTI ZA ISPORUČENU ELEKTRIČNU ENERGIJU IZMEĐU OPERATORA SISTEMA I KUPCA, ODNOSNO PROIZVOĐAČA
Mesto razgraničenja prenosnog sistema
Mesto razgraničenja prenosnog sistema i instalacija objekta kupca ili proizvođača ili skladišta električne energije koje se priključuje na prenosni sistem je:
1) mesto između mernih uređaja i uvoda provodnika u provodni izolator na visokonaponskoj strani blok-transformatora objekta proizvođača;
2) mesto između mernih uređaja i uvoda provodnika u provodni izolator na visokonaponskoj strani transformatora opšte grupe sopstvene potrošnje objekta proizvođača;
3) mesto između mernih transformatora i uvoda provodnika u provodni izolator na visokonaponskoj strani transformatora, za slučaj priključenja transformatorske stanice kupca ili proizvođača ili skladišta električne energije;
4) zatezni lanac na portalu objekta operatora sistema, za slučaj priključenja dalekovoda kupca ili proizvođača ili skladišta električne energije;
5) uvod kabla u kablovsko polje, odnosno ćeliju u objektu operatora sistema, za slučaj priključenja kabla kupca ili proizvođača ili skladišta električne energije.
Izuzetno od stava 1. ovog člana, kod postojećih objekata, operator prenosnog sistema, može odrediti drugo mesto razgraničenja prenosnog sistema i instalacija objekta kupca ili proizvođača koji se priključuje na prenosni sistem.
Mesto razgraničenja prenosnog sistema i instalacija objekta operatora distributivnog sistema koji se priključuje na prenosni sistem je zatezni lanac na portalu objekta operatora distributivnog sistema, odnosno kablovska završnica u objektu operatora distributivnog sistema.
Mesto razgraničenja prenosnog sistema i instalacija objekta operatora zatvorenog distributivnog sistema koji se priključuje na prenosni sistem preko vodova koji služe za napajanje samo objekata zatvorenog distributivnog sistema određuje se u skladu sa stavom 1. tač. 4) i 5) ovog člana.
Mesto razgraničenja distributivnog sistema
Mesto razgraničenja distributivnog sistema i instalacija postojećeg objekta kupca ili proizvođača koji se priključuje na distributivni sistem napona većeg od 1kV je:
1) između mernih transformatora i uvoda provodnika u provodni izolator na visokonaponskoj strani transformatora, za slučaj priključenja transformatorske stanice kupca ili proizvođača;
2) zatezni lanac na portalu objekta operatora sistema, za slučaj priključenja dalekovoda kupca ili proizvođača;
3) uvod kabla u kablovsko polje, odnosno ćeliju u objektu operatora sistema, za slučaj priključenja kabla kupca ili proizvođača;
4) rasklopni uređaj na stubu stubne transformatorske stanice za slučaj priključenja objekta kupca ili proizvođača na nadzemni vod distributivnog sistema.
Mesto razgraničenja distributivnog sistema i instalacija novog objekta kupca, proizvođača ili skladištara koji se priključuje na distributivni sistem napona većeg od 1 kV je:
1) uvod kabla u kablovsku ćeliju priključno - razvodnog postrojenja operatora sistema, koje je fizički odvojeno od postrojenja korisnika i nalazi se na granici parcele korisnika sa javnom površinom;
2) rasklopni uređaj na stubu koji se nalazi na granici parcele korisnika sa javnom površinom ili na javnoj površini najbližoj parceli korisnika, u slučaju priključenja objekta kupca, proizvođača ili skladištara na nadzemni vod distributivnog sistema.
Mesto razgraničenja distributivnog sistema i instalacija sopstvene potrošnje objekta operatora prenosnog sistema koji se priključuje na distributivni sistem napona većeg od 1kV je:
1) uvod kabla u kablovsku ćeliju srednjenaponskog postrojenja koje se nalazi u objektu operatora prenosnog sistema;
2) uvod kabla u kablovsku ćeliju priključno-razvodnog postrojenja operatora distributivnog sistema, koje je fizički odvojeno od postrojenja operatora prenosnog sistema i nalazi se na granici parcele operatora prenosnog sistema sa javnom površinom;
3) rasklopni uređaj na stubu koji se nalazi na granici parcele operatora prenosnog sistema sa javnom površinom ili na javnoj površini najbližoj parceli operatora prenosnog sistema.
Mesto razgraničenja distributivnog sistema i novih i postojećih instalacija objekta kupca, proizvođača ili skladištara koji se priključuje na distributivni sistem napona do 1 kV je:
1) uvod provodnika instalacije objekta kupca, proizvođača ili skladištara u merno razvodni orman, kada se primenjuje direktno merenje;
2) uvod provodnika instalacije objekta kupca, proizvođača ili skladištara u razvodni orman, odnosno postrojenje u kome su smešteni strujni merni transformatori, kada se primenjuje poluindirektno merenje.
Merno razvodni orman iz stava 4. tačka 1) ovog člana i razvodni orman, odnosno postrojenje iz stava 4. tačka 2) ovog člana, postavlja se na granici parcele korisnika sa javnom površinom ili na javnoj površini najbližoj parceli korisnika.
Mesto razgraničenja odgovornosti za isporučenu električnu energiju
Mesto razgraničenja odgovornosti za isporučenu električnu energiju između operatora sistema i krajnjeg kupca, kupca-proizvođača, skladištara, odnosno proizvođača je mesto na kome se graniče instalacije objekta krajnjeg kupca, kupca-proizvođača, skladištara odnosno proizvođača i prenosnog, odnosno distributivnog sistema i mesto primopredaje/isporuke električne energije.
Mesto razgraničenja odgovornosti za isporučenu električnu energiju između operatora prenosnog sistema i operatora distributivnog sistema je mesto na kome se graniče instalacije objekta prenosnog i distributivnog sistema i mesto primopredaje/isporuke električne energije.
Broj mernih uređaja po stanu ili poslovnom prostoru
Za objekat koji u svom sastavu ima stanove ili poslovne prostore, koji se priključuje na distributivni sistem, isporučena električna energija se meri jednim posebnim mernim uređajem za svaki stan ili poslovni prostor, osim u slučaju kada se za određene uređaje u stanu ili poslovnom prostoru izvodi posebna instalacija preko koje operator distributivnog sistema može da upravlja potrošnjom, pa se isporučena električna energija u tom slučaju meri preko posebnog mernog uređaja.
Merni uređaj u slučaju rušenja objekta ili preseljenja vlasnika objekta
U slučaju isključenja mernog mesta zbog rušenja objekta ili preseljenja vlasnika objekta, vlasnik objekta koji je bio priključen na sistem, ima pravo na merni uređaj istog tipa i klase tačnosti, bez naknade, na drugom mernom mestu (lokaciji) na području istog operatora sistema.
Operator sistema dužan je da na zahtev pravnog ili fizičkog lica čiji je objekat priključen na sistem, izvrši ugradnju ili zamenu postojećeg mernog uređaja mernim uređajem koji omogućava drugačiji način obračuna za slučajeve koji ne podležu izdavanju odobrenja za priključenje.
Troškove nabavke i ugradnje mernog uređaja iz stava 1. ovog člana snosi podnosilac zahteva, a ugradnju na mernom mestu vrši operator sistema.
Operator sistema je dužan da u slučaju zamene mernog uređaja drugim odgovarajućim mernim uređajem korisniku sistema dostavi zapisnik o izvršenoj zameni.
Postupanje u slučaju smetnji ili oštećenja na mernim uređajima
Operator sistema je dužan da bez odlaganja, a najkasnije u roku od tri dana od dana utvrđivanja, obavesti korisnika sistema o svim smetnjama ili oštećenjima na mernim uređajima i da u tom roku otkloni uočene nedostatke.
Kada korisnik sistema utvrdi da je došlo do smetnji, odnosno oštećenja na mernim i pripadajućim uređajima ili nestanka uređaja, dužan je da o tome bez odlaganja, a najkasnije u roku od tri dana od utvrđivanja, obavesti operatora sistema.
VIII USLOVI ZA ZAKLJUČENJE UGOVORA O SNABDEVANJU
Sadržina zahteva za zaključenje ugovora o snabdevanju
Zahtev za zaključenje ugovora o snabdevanju snabdevaču može podneti pravno lice, fizičko lice ili preduzetnik u sledećim slučajevima:
1) priključenja novog objekta na sistem;
2) povećanja broja mesta primopredaje;
3) promene prava svojine ili korišćenja objekta po drugom osnovu;
4) korišćenja prava na promenu snabdevača;
5) radi sticanja statusa kupca-proizvođača;
6) u drugim slučajevima u skladu sa Zakonom.
Uz zahtev za zaključenje ugovora o snabdevanju za objekat koji se prvi put priključuje dostavlja se dokaz o pravu svojine ili dokaz da se objekat koristi po drugom osnovu, kao i jedinstveni identifikacioni kod ili broj mernog mesta.
Uz zahtev za zaključenje ugovora o potpunom snabdevanju za objekat kupca-proizvođača dostavlja se i obaveštenje o prilagođenju mernog mesta izdato od nadležnog operatora sistema.
Garantovani snabdevač je dužan da podnosioca zahteva obavesti o uslovima za zaključivanje ugovora i ceni snabdevanja najkasnije u roku od dva dana od dana prijema zahteva iz stava 1. ovog člana.
Snabdevač koji ugovara snabdevanje električnom energijom na otvorenom tržištu, dužan je da o uslovima za zaključivanje ugovora i ceni snabdevanja obavesti podnosioca zahteva u skladu sa njegovim zahtevom.
Krajnji kupac je dužan da snabdevaču, najkasnije u roku od 15 dana od dana nastale promene, prijavi:
1) promenu podataka o ličnosti;
2) promenu poslovnog imena;
3) promenu namene potrošnje električne energije;
4) statusnu promenu;
5) druge promene nastale posle zaključenja ugovora o snabdevanju, odnosno ugovora o pristupu sistemu.
Snabdevač bez odlaganja o promenama iz stava 1. ovog člana obaveštava operatora sistema.
Krajnji kupac koji ima zaključen ugovor o snabdevanju sa unapred određenom količinom električne energije, o promenama iz stava 1. ovog člana obaveštava snabdevača i operatora sistema, najkasnije u roku od 15 dana od dana nastale promene.
Zaključenje ugovora o snabdevanju u slučaju promene prava svojine na objektu
U slučaju promene prava svojine na objektu prethodni vlasnik objekta je dužan da u roku od osam dana od dana promene, u pisanoj formi, dostavi svom snabdevaču otkaz ugovora o potpunom snabdevanju električnom energijom za odgovarajuće mesto primopredaje, sa ispravom o promeni prava svojine.
Snabdevač iz stava 1. ovog člana u roku od dva dana obaveštava operatora sistema o otkazu ugovora o potpunom snabdevanju, uz odgovarajuću ispravu o promeni prava svojine.
Prethodni vlasnik objekta dužan je da izmiri obaveze koje proističu iz ugovora o snabdevanju i ugovora o pristupu sistemu na odgovarajućem mestu primopredaje do dana otkaza ugovora o snabdevanju i ugovora o pristupu sistemu.
Neizmirene obaveze prethodnog vlasnika objekta ne mogu biti smetnja da novi vlasnik zaključi ugovor o snabdevanju i ugovor o pristupu sistemu.
Novi vlasnik objekta, da bi zaključio ugovor o snabdevanju sa izabranim snabdevačem, dužan je da uz zahtev za zaključivanje ugovora o snabdevanju, podnese odgovarajuću ispravu o promeni prava svojine.
Snabdevač iz stava 5. ovog člana dužan je da bez odlaganja obavesti operatora sistema o zaključenom ugovoru o potpunom snabdevanju sa novim vlasnikom i da priloži odgovarajuću ispravu o promeni prava svojine.
Operator sistema je dužan da u roku od tri dana od primljenog obaveštenja iz stava 2, odnosno stava 6. ovog člana izvrši kontrolu mernog mesta, sačini zapisnik o izvršenoj kontroli, očita stanje mernog uređaja i merne podatke dostavi snabdevaču prethodnog vlasnika u roku od jednog dana.
Očitano stanje mernog uređaja je krajnje stanje za prethodnog vlasnika, a ukoliko je novi vlasnik zaključio ugovor o snabdevanju, očitano stanje mernog uređaja je početno stanje za novog vlasnika - krajnjeg kupca.
U slučaju da prethodni vlasnik objekta ima sa snabdevačem zaključen ugovor o snabdevanju sa unapred određenom količinom, dužan je da o promeni prava svojine na objektu obavesti snabdevača i operatora sistema.
U slučaju da novi vlasnik objekta sa snabdevačem zaključi ugovor o snabdevanju sa unapred određenom količinom, dužan je da o promeni prava svojine na objektu obavesti operatora sistema.
U slučaju da novi vlasnik objekta ne zaključi ugovor o snabdevanju, odnosno ne uredi pristup sistemu i balansnu odgovornost, operator sistema će obustaviti isporuku električne energije sa danom očitavanja stanja, u skladu sa Zakonom.
U slučaju smrti krajnjeg kupca, zaključuje se novi ugovor o snabdevanju sa naslednikom ili ako se iz bilo kog razloga ne može zaključiti ugovor sa naslednikom, ugovor se može zaključiti sa licem koje živi u objektu kupca, pod uslovom da je obavestilo snabdevača o smrti krajnjeg kupca u roku od 15 dana od dana nastanka okolnosti i podnelo zahtev za zaključenje ugovora.
Uz zahtev za zaključenje ugovora lice iz stava 1. ovog člana dostavlja izvod iz matične knjige umrlih za krajnjeg kupca, očitanu ličnu kartu ili uverenje o prebivalištu ili potvrdu da ima prijavljeno boravište na adresi objekta ili overenu saglasnost potencijalnih naslednika.
Snabdevač sa licem iz stava 1. ovog člana može zaključiti ugovor o snabdevanju na određeno vreme, do utvrđivanja naslednika po okončanom ostavinskom postupku.
Zaključenje ugovora iz stava 3. ovog člana snabdevač može usloviti izmirenjem novčanih obaveza dospelih u poslednjih godinu dana.
Lice iz stava 1. ovog člana, danom potpisivanja ugovora iz stava 4. ovog člana, do okončanja ostavinskog postupka, preuzima sva prava i obaveze u vezi sa isporukom električne energije u skladu sa zakonom i propisima donetim na osnovu zakona.
Snabdevač je dužan da pre početaka snabdevanja operatoru sistema u skladu sa zakonom prijavi ugovor i dostavi sve neophodne podatke.
U slučaju da nakon smrti krajnjeg kupca objekat krajnjeg kupca niko ne koristi, potencijalni naslednici su dužni da obaveste snabdevača o smrti krajnjeg kupca u roku od 15 dana od dana nastanka okolnosti i snabdevaču dostave podatke o licu koje će izmirivati obaveze u skladu sa ugovorom o snabdevanju do okončanja ostavinskog postupka.
Uz dostavljanje podataka prilaže se i overena izjava potencijalnih naslednika da su saglasni da će lice iz stava 7. ovog člana izmirivati obaveze do okončanja ostavinskog postupka.
Naslednik je dužan da u roku od 15 dana od dana pravnosnažnosti rešenja o nasleđivanju podnese zahtev za zaključenje ugovora o snabdevanju i izmiri zatečene novčane obaveze.
Uz zahtev iz stava 9. ovog člana dostavlja se rešenje o nasleđivanju sa klauzulom pravnosnažnosti ili dokaz o vlasništvu objekta.
U slučaju da naslednik ne zaključi ugovor u roku iz stava 7. ovog člana ili ako naslednik ne prihvata obaveze prethodnika, prethodni ugovor prestaje da važi o čemu snabdevač obaveštava operatora sistema.
Zaključenje ugovora o snabdevanju sa zakupcem
Zakupac može sa snabdevačem zaključiti ugovor o snabdevanju na osnovu saglasnosti zakupodavca, koji je dužan da dostavi svom snabdevaču otkaz ugovora o potpunom snabdevanju električnom energijom u pisanoj formi za odgovarajuće mesto primopredaje.
Uz otkaz, zakupodavac je dužan da dostavi ugovor o zakupu bez komercijalno osetljivih podataka.
Snabdevač zakupodavca je dužan da u roku od dva dana od dana prijema otkaza ugovora obavesti operatora sistema o otkazu ugovora o potpunom snabdevanju i dostavi isprave iz stava 2. ovog člana.
Zakupodavac je dužan da izmiri svoje obaveze koje proističu iz ugovora o snabdevanju i ugovora o pristupu sistemu na odgovarajućem mestu primopredaje do dana otkaza ugovora o snabdevanju i ugovora o pristupu sistemu.
Neizmirene obaveze zakupodavca ne mogu biti smetnja da zakupac zaključi ugovor o snabdevanju i ugovor o pristupu sistemu.
Snabdevač zakupca iz stava 1. ovog člana dužan je da obavesti operatora sistema o zaključenom ugovoru o potpunom snabdevanju sa zakupcem i dostavi ugovor o zakupu i saglasnost zakupodavca, u pisanoj formi.
Operator sistema je dužan da u roku od tri dana od primljenog obaveštenja od snabdevača zakupca iz stava 1, odnosno snabdevača zakupodavca iz stava 3. ovog člana izvrši kontrolu mernog mesta, sačini zapisnik o izvršenoj kontroli, očita stanje mernog uređaja i merne podatke dostavi snabdevaču zakupodavca u roku od jednog dana.
Očitano stanje mernog uređaja je krajnje stanje za zakupodavca - krajnjeg kupca, a ukoliko je zakupac zaključio ugovor o snabdevanju, očitano stanje mernog uređaja je početno stanje za zakupca - krajnjeg kupca.
U slučaju da zakupodavac ima sa snabdevačem zaključen ugovor o snabdevanju sa unapred određenom količinom, dužan je da o davanju objekta u zakup obavesti snabdevača i operatora sistema.
U slučaju da zakupac sa snabdevačem zaključi ugovor o snabdevanju sa unapred određenom količinom dužan je da o zakupu obavesti operatora sistema.
U slučaju da zakupac ne zaključi ugovor o snabdevanju, odnosno ne reguliše pristup sistemu i balansnu odgovornost sa danom očitavanja stanja na mernom uređaju električne energije, operator sistema će obustaviti isporuku električne energije na tom mestu primopredaje.
U slučaju prestanka ugovora o zakupu, zakupac je dužan da snabdevaču i operatoru sistema dostavi obaveštenje u pisanoj formi o prestanku ugovora.
Zaključenje ugovora o snabdevanju u slučaju korišćenja objekta na osnovu odgovarajuće isprave i saglasnosti
Korisnik objekta na osnovu odgovarajuće isprave (odluka, rešenje, ugovor i dr.) može sa snabdevačem zaključiti ugovor o snabdevanju na osnovu saglasnosti vlasnika, odnosno imaoca drugog prava na objektu.
Na zaključenje ugovora o snabdevanju iz stava 1. ovog člana shodno se primenjuje član 49. ove uredbe.
Prestanak ugovora o snabdevanju
Ugovor o snabdevanju prestaje u slučaju:
1) isteka perioda na koji je zaključen;
2) isključenja objekta sa sistema;
3) otkaza od strane kupca zbog korišćenja prava na promenu snabdevača;
4) zaključenja novog ugovora između istog kupca i snabdevača kojim se menjaju uslovi ili cene snabdevanja;
5) zaključenja sporazuma o raskidu ugovora (sporazumni raskid);
6) otkaza, odnosno raskida od strane snabdevača ili kupca, zbog neizvršenja ugovornih obaveza;
7) zaključenja ugovora o snabdevanju za mesto primopredaje sa novim vlasnikom odnosno korisnikom objekta;
8) otkaza od strane garantovanog snabdevača zbog gubitka prava krajnjeg kupca na garantovano snabdevanje;
9) smrti krajnjeg kupca odnosno prestanka postojanja pravnog lica;
10) promene statusa kupca u status kupca-proizvođača, u skladu sa uredbom kojom se uređuju kriterijumi, uslovi i način obračuna potraživanja i obaveza između kupca - proizvođača i snabdevača;
11) prestanka ugovora o pristupu sistemu, odnosno prestanka regulisanja balansne odgovornosti snabdevača, za ugovor o potpunom snabdevanju.
U slučaju kada je ugovor o snabdevanju zaključen za više mesta primopredaje istog krajnjeg kupca usled otkaza, odnosno isključenja sa sistema na jednom mestu primopredaje, ugovor o snabdevanju prestaje samo za to mesto primopredaje.
Snabdevač je dužan da o prestanku važenja ugovora iz stava 1. tač. 4)-11) ovog člana obavesti operatora sistema najkasnije tri dana pre prestanka ugovora.
Operator sistema je dužan da obavesti snabdevača o isključenju mernog mesta najkasnije tri dana nakon isključenja.
Operator sistema obezbeđuje merne podatke za mesto primopredaje na dan prestanka ugovora o snabdevanju i podatke dostavlja korisniku sistema sa kojim ima zaključen ugovor o pristupu.
U slučaju prestanka ugovora o potpunom snabdevanju prestaju odredbe ugovora kojim se uređuje pristup sistemu i odredbe ugovora kojim se uređuje balansna odgovornost za mesto primopredaje osim u slučaju iz stava 1. tačka 4) ovog člana, kada odredbe ugovora kojima su uređeni pristup i balansna odgovornost ostaju na snazi.
IX USLOVI I POSTUPAK OBUSTAVE ISPORUKE ILI PREUZIMANJA ELEKTRIČNE ENERGIJE KRAJNJIM KUPCIMA ILI PROIZVOĐAČIMA, KAO I ENERGETSKI UGROŽENIM KUPCIMA
Obustava isporuke električne energije
Operator sistema obustaviće krajnjem kupcu isporuku električne energije, odnosno obustaviće preuzimanje električne energije od proizvođača, u slučajevima propisanim Zakonom.
Obaveze koje se odnose na pristup sistemu ne prestaju tokom trajanja obustave, izuzev u slučaju obustave na zahtev krajnjeg kupca u trajanju od najmanje jedne a najviše dve godine.
Operator sistema će, u slučajevima propisanim zakonom, izvršiti obustavu isporuke i preuzimanja električne energije proizvođaču na mestima primopredaje na kojima se električna energija i preuzima i isporučuje.
Operator sistema će izvršiti obustavu isporuke električne energije kupcu - proizvođaču u skladu zakonom i propisom kojim se uređuju kriterijumi, uslovi i način obračuna potraživanja i obaveza između kupca - proizvođača i snabdevača.
Operator sistema će na zahtev snabdevača obustaviti isporuku električne energije krajnjem kupcu zbog neizvršenih obaveza po ugovoru o snabdevanju električne energije, na način i pod uslovima propisanim Zakonom, zakonom kojim se uređuje zaštita potrošača i ovom uredbom.
Snabdevač je dužan da pre podnošenja zahteva operatoru sistema za obustavu isporuke električne energije zbog neizvršenih obaveza po ugovoru o snabdevanju električne energije, krajnjeg kupca prethodno upozori da u roku propisanim Zakonom izmiri dospele obaveze.
Upozorenje iz stava 2. ovog člana, osim podataka o snabdevaču, sadrži i:
1) iznos duga i podatke o mestu primopredaje ili broju ugovora o snabdevanju u slučaju da se obustava odnosi na više mesta primopredaje krajnjeg kupca;
2) rok za izmirenje duga, koji ne može biti kraći od 15 dana ni duži od 30 dana od dana dostavljanja upozorenja, kao i način za izmirenje duga;
3) način i rok obaveštavanja snabdevača u slučaju izmirenja duga radi nastavka isporuke električne energije;
4) obaveštenje da će snabdevač, u slučaju da se dug ne izmiri, po isteku roka za izmirenje duga, pokrenuti postupak obustave isporuke električne energije podnošenjem zahteva operatoru sistema na koji je objekat krajnjeg kupca priključen, sa navođenjem zakonskog roka od osam dana u kojem je operator sistema obavezan da obustavu izvrši;
5) navođenje obaveze krajnjeg kupca da preduzme sve potrebne mere za slučaj obustave isporuke radi zaštite života ili zdravlja ljudi, bezbednosti imovine i zaštite životne sredine;
6) pouku o pravu na prigovor i načinu i roku za podnošenje prigovora u slučaju obustave isporuke električne energije;
7) obaveštenje da obustavom isporuke električne energije ne prestaje ugovor o snabdevanju, odnosno ugovor o pristupu sistemu, zbog čega krajnji kupac za vreme obustave ima obaveze koje se odnose na pristup sistemu;
8) druge podatke i obaveštenja u skladu sa Zakonom i ovom uredbom.
Upozorenje iz stava 2. ovog člana može se dostaviti posebno, uz račun za električnu energiju ili elektronskim putem u slučaju da se korisnik sistema opredelio za elektronsku dostavu računa.
Zahtev za obustavu isporuke električne energije iz stava 1. ovog člana, snabdevač može podneti po isteku roka iz upozorenja za jedno, više ili sva mesta isporuke električne energije istog krajnjeg kupca, koja su nabrojana u upozorenju, a čiji su objekti priključeni na sistem kojim upravlja operator sistema kome se zahtev za obustavu isporuke podnosi.
Operator sistema objavljuje obrasce zahteva za obustavu isporuke električne energije iz člana 52. ove uredbe i ovog člana na svojoj internet stranici.
Operator sistema dužan je da obavesti snabdevača o izvršenoj obustavi isporuke električne energije u roku od tri dana od dana izvršene obustave.
Operator sistema je obavezan da nastavi isporuku električne energije u objektu krajnjeg kupca bez odlaganja, a najkasnije u roku od 24h po prijemu obaveštenja snabdevača da su otklonjeni razlozi za izvršenu obustavu isporuke električne energije.
Operator sistema je dužan da krajnjem kupcu, odnosno proizvođaču pre obustave isporuke električne energije, odnosno preuzimanja električne energije, dostavi opomenu sa navođenjem roka za otklanjanje uočenih nepravilnosti u slučajevima:
1) kada koristi, odnosno predaje, električnu energiju suprotno uslovima koji su utvrđeni u odobrenju za priključenje, osim u slučaju kada je predviđeno isključenje;
2) kada krajnji kupac ne izvršava obaveze po ugovoru o pristupu na prenosni ili distributivni sistem električne energije;
3) kada krajnji kupac preko svoje instalacije omogući drugom krajnjem kupcu potrošnju električne energije bez odobrenja operatora sistema;
4) kada odobrenjem za priključenje nije uređen uticaj na kvalitet napona, a krajnji kupac ili proizvođač svojim uređajima ili načinom korišćenja električne energije prekorači propisane emisione nivoe.
Rok iz stava 1. ovog člana ne može biti kraći od tri dana, ni duži od osam dana od dana dostavljanja opomene.
Operator sistema je dužan da odmah izvrši obustavu bez prethodnog upozorenja u slučajevima:
1) kada elektroenergetski objekti, postrojenja ili uređaji kupca ili proizvođača ne ispunjavaju uslove u skladu sa propisima i predstavljaju neposrednu opasnost po život i zdravlje ljudi, životnu sredinu i imovinu;
2) kada krajnji kupac ili proizvođač onemogući ovlašćenim licima operatora prenosnog, odnosno distributivnog sistema bezbedan, potpun i neometan pristup mernim uređajima i instalacijama, kao i mestu merenja radi očitavanja, provere ispravnosti, otklanjanja kvarova, zamene, održavanja i kontrole ispravnosti mernih i drugih uređaja sa mernim ormanima, kao i uređenja mernog mesta;
3) korišćenja ili predaje električne energije bez ugovora o snabdevanju ili potpunom snabdevanju ili otkupu energije, odnosno kada mu je isteklo rezervno snabdevanje, a nije zaključio ugovor o snabdevanju;
4) korišćenja ili predaje električne energije, bez uređene balansne odgovornosti u skladu sa Zakonom.
Operator sistema je dužan da na pisani zahtev kupca ili proizvođača izvrši obustavu u roku od osam dana od dana podnošenja zahteva, pod uslovom da se obustava zahteva za period od najkraće godinu dana, a najduže dve godine.
Rezervni snabdevač je dužan da obavesti operatora sistema o roku kada kupcu ističe pravo na rezervno snabdevanje najmanje osam dana pre isteka tog roka, a operator sistema je dužan da o izvršenoj obustavi obavesti rezervnog snabdevača.
Rezervni snabdevač obaveštava operatora sistema o krajnjim kupcima koji su u skladu sa Zakonom počeli da koriste rezervno snabdevanje, a nisu potpisali ugovor sa rezervnim snabdevačem u zakonom određenom roku.
Obustava energetski ugroženim kupcima
Energetski ugroženim kupcima koji su status energetski ugroženog kupca stekli na osnovu zdravstvenog stanja, u skladu sa propisom kojim se uređuje sticanje tog statusa, ne može se obustaviti isporuka električne energije zbog neizvršenih obaveza iz ugovora o snabdevanju u periodu važenja rešenja kojim je stečen status energetski ugroženog kupca.
X VRSTA OBJEKATA PO NAMENI KOJIMA SE NE MOŽE OBUSTAVITI ISPORUKA ELEKTRIČNE ENERGIJE ZA SLUČAJ NEIZVRŠAVANJA OBAVEZA ZA ISPORUČENU ELEKTRIČNU ENERGIJU I U DRUGIM SLUČAJEVIMA
Objekti izuzeti od obustave električne energije
Zbog neizvršenih obaveza za isporučenu električnu energiju ne može se obustaviti isporuka električne energije kupcima za objekte čiji bi prekid rada doveo do neposredne opasnosti po život i zdravlje ljudi i za objekte od posebnog interesa za privredu i život ljudi i odbranu Republike Srbije.
Objektima iz stava 1. ovog člana smatraju se:
1) zdravstvene ustanove u skladu sa zakonom kojim se uređuje zdravstvena zaštita, izuzev apoteka;
2) objekti vodovoda i kanalizacije (za proizvodnju, prečišćavanje i transport vode, za funkcionisanje kanalizacije);
3) kuhinje za snabdevanje dečjih ustanova i ustanova socijalne zaštite;
4) sistemi daljinskog grejanja;
5) hidrometeorološki i seizmološki zavodi;
6) rudnici uglja za snabdevanje termoelektrana;
7) vojni objekti;
8) objekti ustanove javnog radiodifuznog servisa u skladu sa zakonom kojim se uređuju elektronske komunikacije;
9) predškolske, školske i visokoškolske ustanove;
10) objekti policije u skladu sa zakonom i propisima kojima se uređuje rad policije;
11) objekti vatrogasne službe u skladu sa zakonom kojim se uređuje zaštita od požara;
12) objekti javne telekomunikacione mreže u skladu sa zakonom kojim se uređuju elektronske komunikacije;
13) objekti za izdržavanje zavodskih sankcija u skladu sa zakonom kojim se uređuje izvršenje krivičnih sankcija;
14) objekti organa državne uprave u kojima se obavljaju stručni i sa njima povezani izvršni poslovi u oblasti metrologije;
15) sopstvena potrošnja energetskih objekata i poslovnih objekata energetskih subjekata licenciranih za obavljanje energetske delatnosti, koji su u funkciji upravljanja, eksploatacije i održavanja elektroenergetskog sistema.
Ostali objekti izuzeti od obustave
Osim objekata iz člana 57. ove uredbe, u slučaju opšte nestašice, isporuka električne energije se ne može obustaviti i sledećim objektima:
1) objektima i ispravljačkim stanicama javnog saobraćaja (aerodromi, železničke stanice, tramvaji, trolejbusi, stanice signalizacije za javni saobraćaj i centralne garaže javnog saobraćaja);
2) ambasadama, konzulatima i rezidencijama ambasadora i konzula;
3) toplim pogonima, pećima za topljenje, pogonima petrohemije i bazne hemije, hladnjačama i pumpnim stanicama za odvodnjavanje;
4) objektima za proizvodnju nafte i prirodnog gasa;
5) objektima za proizvodnju derivata nafte, naftovodima, produktovodima, objektima za skladištenje nafte i derivata nafte;
6) objektima za transport, distribuciju i skladištenje prirodnog gasa;
7) objektima u kojima su smešteni državni organi;
8) studentskim, učeničkim domovima i ustanovama socijalne zaštite (gerontološki centri, domovi za stara lica, domovi za decu sa smetnjama u razvoju);
9) pretovarnim kapacitetima rečnog, železničkog i drugog saobraćaja.
Operatori sistema i snabdevači vode evidenciju o objektima iz čl. 57. i 58. ove uredbe, međusobno razmenjuju informacije i čuvaju ih u svojim bazama podataka.
XI USLOVI I NAČIN ISKLJUČENJA OBJEKTA KRAJNJEG KUPCA ILI PROIZVOĐAČA SA SISTEMA, PRAVA KRAJNJIH KUPACA ILI PROIZVOĐAČA
Operator prenosnog, distributivnog, odnosno zatvorenog distributivnog sistema je dužan da isključi objekat krajnjeg kupca ili proizvođača sa sistema u slučajevima propisanim Zakonom.
U slučaju isključenja objekta krajnjeg kupca ili proizvođača sa sistema, prestaje ugovor o snabdevanju odnosno otkupu električne energije, ugovor o pristupu za mesto primopredaje objekta koji se isključuje i ugovor kojim se uređuje balansna odgovornost za mesto primopredaje objekta koji se isključuje.
Za ponovno priključenje, krajnji kupac ili proizvođač pribavlja novo odobrenje za priključenje.
Operator sistema je dužan da krajnjeg kupca odnosno proizvođača obavesti 15 dana unapred o roku kada ističe godinu dana od obustave isporuke odnosno preuzimanja električne energije uz upozorenje da će nakon isteka tog roka biti izvršeno isključenje, izuzev obustava na zahtev krajnjeg kupca, odnosno proizvođača, kada je operator dužan da obaveštenje dostavi 15 dana pre isteka roka od dve godine od dana obustave, uz upozorenje da će nakon isteka tog roka biti izvršeno isključenje.
Krajnji kupac, odnosno lice čiji je objekat isključen sa sistema ima pravo da operatoru sistema podnese prigovor u skladu sa zakonom.
Korisnik sistema dužan je da plati preuzetu električnu energiju i druge troškove nastale do dana isključenja, u skladu sa Zakonom.
Operator sistema dužan je da u roku od osam dana izvrši isključenje na pisani zahtev krajnjeg kupca ili proizvođača.
Operator sistema objavljuje na svojoj internet stranici obrazac zahteva iz stava 7. ovog člana.
Operator sistema dužan je da o isključenju objekta krajnjeg kupca ili proizvođača obavesti korisnika sistema sa kojim ima potpisan ugovor o pristupu sistemu u roku od osam dana od dana isključenja.
XII PRAVA I OBAVEZE OPERATORA SISTEMA, SNABDEVAČA I KRAJNJEG KUPCA
Operator sistema dužan je da:
1) očitava brojila na mestima preuzimanja i isporuke električne energije, vrši obračun pristupa sistemu i dostavlja merne podatke korisniku sistema sa kojim ima zaključen ugovor o pristupu;
2) obavesti korisnika sistema, sa kojim ima potpisan ugovor o pristupu, o načinu i razlozima izvršene korekcije utvrđenih mernih podataka u prethodnim obračunskim periodima;
3) dodeli jedinstveni identifikacioni kod ili broj novom mestu primopredaje (nakon završetka izgradnje priključka) i jedinstvene identifikacione kodove novim mestima merenja, u cilju zaključenja ugovora o snabdevanju;
4) dostavlja snabdevaču prigovore korisnika za koje je snabdevač nadležan;
5) korisniku sistema omogući kontinuiranu isporuku, odnosno preuzimanje električne energije propisanog kvaliteta pod uslovima utvrđenim ovom uredbom i pravilima o radu sistema;
6) dostavi podatke snabdevaču o iznosu naknade radi obračuna krajnjem kupcu zbog odstupanja od propisanog kvaliteta isporuke;
7) obračuna ukupan iznos naknada zbog odstupanja od propisanog kvaliteta isporuke za sve krajnje kupce, kod ugovora o potpunom snabdevanju;
8) obračuna ukupan iznos naknada zbog odstupanja od propisanog kvaliteta isporuke za sve krajnje kupce, kod ugovora o pristupu sistemu sa krajnjim kupcem;
9) nadoknadi korisniku sistema štetu nastalu zbog prekida u isporuci i usled isporuke električne energije neodgovarajućeg kvaliteta, koja se može pripisati u krivicu operatora sistema;
10) obustavi isporuku električne energije objektu korisnika na zahtev snabdevača u slučajevima i na način propisan Zakonom i ovom uredbom;
11) obezbedi elektronsku dostavu računa u skladu sa zakonom koji uređuje elektronsko fakturisanje, na zahtev korisnika;
12) definiše korisnicima prenosnog sistema obavezu zamene opreme u njihovim objektima koja ograničava prenosni kapacitet, odnosno za uspostavljanje optimalnih režima rada;
13) obezbedi jednostavnu dostupnost cenovnika svojih usluga svim korisnicima sistema;
14) vodi listu izdatih odobrenja za priključenje i uslova za projektovanje i priključenje.
Operator sistema je dužan da u postupku priključenja na sistem omogući prijem zahteva u elektronskoj formi, u skladu sa zakonom.
Operator prenosnog, odnosno distributivnog sistema je dužan da kontinuirano prati ispunjenost uslova za uređenje balansne odgovornosti i snabdevanja energijom za nadoknadu gubitaka za operatora sistema koji je priključen na njegov sistem.
Operator distributivnog sistema je dužan da o priključenju zatvorenog distributivnog sistema na distributivni sistem obavesti operatora prenosnog sistema.
Operator sistema dužan je da očitava merne uređaje električne energije u intervalima utvrđenim kao obračunski period u skladu sa metodologijom kojom se utvrđuje cena za pristup sistemu kojim upravlja.
Operator sistema obavezu očitavanja brojila električne energije može da ispuni uz pomoć sistema redovnog samoočitavanja brojila od strane krajnjeg kupca putem softverske aplikacije ili na drugi način.
Sistem redovnog samoočitavanja brojila iz stava 2. ovog člana je redovno mesečno dostavljanje očitanog stanja brojila od strane krajnjeg kupca radi obaveštavanja operatora sistema o očitanom stanju.
U slučaju da se očitavanje mernih uređaja električne energije zbog elementarne nepogode nije moglo izvršiti u obračunskom periodu, operator sistema je dužan da snabdevaču dostavi podatke registrovane u odgovarajućem prethodnom periodu, a snabdevač je dužan da na osnovu tih podataka izvrši obračun, izda račun i obavesti kupca da očitavanje mernih uređaja nije bilo moguće.
Operator sistema je dužan da očita merni uređaj odmah po prestanku elementarne nepogode iz stava 2. ovog člana i da snabdevaču dostavi nove podatke, a snabdevač je dužan da na osnovu tih podataka izvrši korekciju obračuna.
U slučaju da je vremenski period između dva očitavanja duži od obračunskog perioda, operator sistema je dužan da izmerene veličine preračuna po obračunskim periodima za period očitavanja, koristeći registrovane podatke u odgovarajućem prethodnom periodu, odnosno srazmerno broju dana u pojedinačnim obračunskim periodima ukoliko ne postoje podaci za odgovarajuće prethodne periode.
Operator sistema dužan je da na zahtev korisnika sistema očita merni uređaj električne energije.
Snabdevač je dužan da, pre početka snabdevanja krajnjeg kupca operatoru sistema prijavi ugovor, odnosno svaku promenu ugovora, a operator sistema je dužan da izvrši kontrolu mernog mesta u skladu sa pravilima o radu sistema i da očita merni uređaj.
Sistem redovnog samoočitavanja brojila mogu koristiti krajnji kupci koji nemaju ugrađeno brojilo koje operatoru omogućava očitavanje na daljinu ili kod kojih očitavanje na daljinu nije omogućeno.
Krajnji kupac iz stava 1. ovog člana može koristiti softversku aplikaciju operatora sistema radi prijave/odjave korišćenja sistema redovnog samoočitavanja i dostave očitanog stanja brojila električne energije.
Softverska aplikacija je dostupna na internet stranici operatora sistema, a operator sistema je dužan da izradi uputstvo o korišćenju.
Krajnji kupac iz stava 1. ovog člana može očitano stanje brojila dostaviti i na sledeći način:
1) pozivom na besplatan broj kol centra operatora sistema;
2) popunjavanjem obrasca;
3) slanjem SMS poruke;
4) slanjem elektronske pošte operatoru sistema.
Operator sistema je dužan da izradi uputstvo o prijavi/odjavi korišćenja sistema redovnog samoočitavanja i dostavljanju stanja brojila na način iz stava 4. tač. 1)-4) ovog člana, kao i obrazac iz stava 4. tačka 2) ovog člana i objavi ga na internet stranici.
Uputstvo i obrazac iz stava 5. ovog člana moraju biti dostupni i u prostorijama operatora sistema.
Krajnji kupac pored podataka o očitanom stanju brojila dostavlja i šifru mernog mesta.
Krajnji kupac koji koristi sistem redovnog samoočitavanja dužan je da operatoru sistema redovno dostavlja očitano stanje brojila do šestog u mesecu za prethodni mesec. Datum dostavljanja stanja brojila uzima se kao dan očitavanja stanja brojila.
Krajnjem kupcu koji u tri uzastopna meseca ne dostavi stanje brojila u roku iz stava 1. ovog člana, prestaje mogućnost korišćenja sistema samoočitavanja.
Operator sistema je dužan da o prestanku mogućnosti korišćenja sistema samoočitavanja obavesti krajnjeg kupca, putem aplikacije, elektronskom poštom, SMS ili pisanim putem u roku od 15 dana nakon isteka roka iz stava 2. ovog člana.
Operator sistema je dužan da očitavanjem proveri stanje dostavljenih podataka od strane krajnjeg kupca najmanje jednom u tri meseca.
Krajnjem kupcu prestaje mogućnost korišćenja sistema samoočitavanja i u slučaju da operator sistema proverom stanja utvrdi da se dostavljeni podaci o očitanim stanjima brojila razlikuju za više od 30% od podataka utvrđenih proverom.
Ponovnu prijavu za korišćenje sistema samoočitavanja krajnji kupac može podneti nakon proteka šest meseci od prestanka mogućnosti korišćenja.
U slučaju da krajnji kupac nije dostavio podatke o očitanim stanjima brojila u roku iz stava 1. ovog člana, operator sistema je dužan da podatke o potrošnji krajnjeg kupca obezbedi i dostavi snabdevaču u skladu sa zakonom.
Krajnji kupac koji je u sistemu redovnog samoočitavanja može da se odjavi iz sistema i u tom slučaju operator sistema je dužan da očita stanja brojila.
Prijava i odjava sa softverske aplikacije ne podleže troškovima.
Operator sistema je dužan da vodi ažurnu evidenciju krajnjih kupaca koji su u sistemu samoočitavanja.
Operator sistema je dužan da izvrši ispravku podataka o potrošnji ili proizvodnji električne energije ako se kontrolom mernog mesta, vanrednim pregledom merila u upotrebi ili na drugi način utvrdi da:
1) je pogrešno očitana vrednost celih i decimalnih brojeva na brojčaniku ili displeju brojila;
2) uređaj za upravljanje tarifama (interni sat na brojilu, uklopni sat, MTK ili RTK prijemnik) nije ispravno funkcionisao;
3) je merenje ili registrovanje električne energije ili snage na mernom uređaju bilo netačno;
4) je obračunska konstanta mernog uređaja bila pogrešno utvrđena ili primenjena u obračunu;
5) je koeficijent svođenja bio pogrešno utvrđen ili primenjen u obračunu.
Operator sistema je dužan da izvrši ispravku ranijih obračunskih perioda i kada utvrdi da:
1) je snaga za obračun bila pogrešna;
2) je kategorija ili grupa korisnika sistema bila pogrešna;
3) su snabdevač ili balansno odgovorna strana bili pogrešni.
Operator sistema je dužan da ispravku podataka iz st. 1. i 2. ovog člana izvrši za odgovarajući prethodni period, od dana kada su nepravilnosti utvrđene do dana poslednje kontrole mernog mesta, a najduže za period od devet meseci.
Raspored ukupno registrovane električne energije
Ako se utvrdi da uređaj za upravljanje tarifama (interni sat na brojilu, uklopni sat, MTK ili RTK prijemnik) nije ispravno funkcionisao, ukupno registrovana električna energija rasporediće se prema odnosu ostvarenih vrednosti po tarifama u odgovarajućem prethodnom periodu kada je registrovanje bilo ispravno, odnosno na osnovu dijagrama aktivne i reaktivne snage i njihove raspodele po tarifama, ukoliko ti podaci postoje.
U slučaju da podaci iz stava 1. ovog člana ne postoje, ukupno registrovana električna energija rasporediće se srazmerno vremenu trajanja tarifa.
Ako se utvrdi da je merenje ili registrovanje električne energije ili snage na mernom uređaju bilo netačno, za obračun će se primeniti merni podatak registrovan na kontrolnom brojilu ukoliko to brojilo postoji na istom mernom mestu, a ako ne postoji, koristiće se merni podatak registrovan u sistemu za prikupljanje i obradu podataka u realnom vremenu, nadzor rada, daljinsko komandovanje i upravljanje sistemom, ukoliko postoji.
Ukoliko ne postoji merenje kojim bi mogao da se utvrdi podatak o neregistrovanoj električnoj energiji, operator sistema će izvršiti procenu neregistrovane električne energije imajući u vidu potrošnju, odnosno proizvodnju na mernom mestu u odgovarajućem prethodnom periodu.
Ukoliko ne postoje podaci u odgovarajućem prethodnom periodu iz stava 4. ovog člana operator sistema će izvršiti procenu potrošnje na osnovu prosečne potrošnje odgovarajuće kategorije i grupe korisnika sistema.
O ispravci registrovanih podataka, načinu utvrđivanja tarifnih elemenata za obračun pristupa sistemu i načinu obračuna mernih podataka, operator sistema je dužan da obavesti korisnika sistema sa kojim ima potpisan ugovor o pristupu, ako je ispravka izvršena po isteku obračunskog perioda za koji je već izdat račun za pristup sistemu, kao i da izvrši ispravku izdatog računa za taj obračunski period.
Na osnovu obaveštenja iz stava 1. ovog člana, snabdevač će izvršiti ispravku izdatog računa krajnjem kupcu.
Operator sistema ima pravo na:
1) nesmetan pristup u svrhu ugradnje mernih uređaja, očitanja stanja, zamene mernih uređaja i njihove kontrole;
2) sprovođenje ograničenja u isporuci električne energije u skladu sa Zakonom i ovom uredbom;
3) obustavu isporuke električne energije u slučajevima i na način propisan Zakonom i ovom uredbom;
4) isključenje korisnika u slučajevima i na način propisan Zakonom i ovom uredbom;
5) naplatu pristupa sistemu u skladu sa metodologijom kojom se uređuje pristup sistemu.
Krajnji kupac je dužan da:
1) električnu energiju koristi u skladu sa izdatim odobrenjem za priključenje, pravilima o radu sistema i ugovorom o snabdevanju;
2) redovno plaća račun za isporučenu električnu energiju, odnosno račun za pristup sistemu ukoliko se snabdeva električnom energijom po ugovoru sa unapred određenom količinom;
3) dozvoli ovlašćenim licima energetskih subjekata pristup mernim uređajima i instalacijama kao i mestu priključka, radi očitavanja, provere ispravnosti, otklanjanja kvarova, zamene, izmeštanja mernih mesta i sl.
Krajnji kupac ima pravo na:
1) izbor snabdevača;
2) isporuku električne energije i snabdevanje električnom energijom u propisanom kvalitetu;
3) naknadu zbog odstupanja od propisanog kvaliteta isporuke i snabdevanja u skladu sa u skladu sa pravilima o praćenju tehničkih i komercijalnih pokazatelja i regulisanja kvaliteta isporuke i snabdevanja električnom energijom, u skladu sa Zakonom;
4) zaključenje ugovora o snabdevanju električnom energijom sa snabdevačem;
5) prigovor na račun za utrošenu električnu energiju;
6) prigovor zbog neizvršavanja obaveze iz ugovora o snabdevanju električnom energijom;
7) prigovor na kvalitet električne energije;
8) prigovor zbog ograničenja isporuke električne energije;
9) prigovor zbog obustave isporuke električne energije;
10) prigovor zbog isključenja sa sistema;
11) prigovor u vezi sa postupanjem operatora sistema, odnosno u vezi sa postupanjem snabdevača u skladu sa Zakonom i drugim propisima;
12) elektronsku dostavu računa, u skladu sa zakonom koji uređuje elektronsko fakturisanje, na zahtev korisnika;
13) naknadu štete nastale zbog prekida u isporuci i usled isporuke električne energije neodgovarajućeg kvaliteta, koja se može pripisati u krivicu operatora sistema.
Snabdevač je dužan da:
1) obezbedi potrebne količine električne energije za snabdevanje svojih kupaca;
2) sa krajnjim kupcem ugovori propisani kvalitet snabdevanja, a kada snabdeva krajnjeg kupca po ugovoru o potpunom snabdevanju je dužan da sa krajnjim kupcem ugovori i isporuku u propisanom kvalitetu;
3) obračuna iznos naknade krajnjem kupcu zbog odstupanja od propisanog kvaliteta snabdevanja u skladu sa aktom kojim se uređuje praćenje tehničkih i komercijalnih pokazatelja kvaliteta;
4) obračuna iznos naknade krajnjem kupcu zbog odstupanja od propisanog kvaliteta isporuke kod ugovora o potpunom snabdevanju na osnovu podataka operatora sistema u skladu sa aktom kojim se uređuje praćenje tehničkih i komercijalnih pokazatelja kvaliteta;
5) kupcu dostavlja račun za utrošenu električnu energiju;
6) kupcu obračuna i naplati naknade u skladu sa Zakonom i drugim propisima donetim u skladu sa Zakonom;
7) utvrdi pravila za odlučivanje po prigovorima kupaca u skladu sa Zakonom i objavi ih;
8) u slučaju promene cene obavesti kupca o promeni cene, kao i o mogućnosti raskida ugovora;
9) vodi evidenciju kupaca.
Ugovor sa promenljivom cenom električne energije
Krajnji kupac na tržištu električne energije može sa snabdevačem zaključiti ugovor sa promenljivom cenom električne energije, u skladu sa zakonom.
Snabdevač je dužan da u skladu sa zakonom učini dostupnim krajnjem kupcu sve informacije, a pre zaključenja ugovora upozna krajnjeg kupca o svim aspektima promenljivosti određivanja cena na organizovanom tržištu i pribavi saglasnost krajnjeg kupca na ponudu za zaključenje ugovora sa promenljivom cenom koja se slobodno ugovara i koja po iznosu odgovara cenama na organizovanim tržištima, uključujući "dan unapred" tržišta i "unutar dnevna" tržišta u intervalima koji su najmanje jednaki intervalima određivanja cena na tom tržištu i prati njihove promene.
Sadržina ugovora sa promenljivom cenom električne energije
Ugovor iz člana 68a stav 1. ove uredbe pored opštih elemenata utvrđenih zakonom koji uređuje obligacione odnose i elemenata u skladu sa zakonom iz ugovora o snabdevanju krajnjih kupaca sadrži i sledeće elemente:
1) naziv i vrstu organizovanog tržišta;
2) interval i način određivanja cena na organizovanom tržištu;
3) veb sajt sa dostupnim podacima o ostvarenim cenama na organizovanom tržištu;
4) period snabdevanja;
5) datum i vreme početka i kraja obračunskog perioda;
6) interval utvrđivanja ostvarene potrošnje/proizvodnje na mestima primopredaje krajnjeg kupca u obračunskom periodu;
7) interval za utvrđivanje prodajne cene u obračunskom periodu;
8) maržu snabdevača;
9) druge elemente u skladu sa zakonom.
Ugovor iz stava 1. ovog člana može biti zaključen za deo potrošnje krajnjeg kupca i sadrži i sledeće elemente:
1) količinu električne energije koja se obračunava po fiksnoj ceni,
2) količinu energije koja se obračunava po promenljivoj ceni.
Promenljiva cena električne energije iz člana 68a stav 2. ove uredbe može biti utvrđena u intervalima koji najmanje odgovaraju intervalu određivanja cene na organizovanom tržištu do intervala koji odgovara obračunskom periodu.
Krajnji kupac za čija mesta primopredaje je omogućeno merenje potrošnje električne energije u intervalima koji su manji ili jednaki intervalima određivanja cena na organizovanom tržištu može zaključiti ugovor sa promenljivim cenama sa utvrđivanjem prodajne cene u intervalima koji najmanje odgovaraju intervalima određivanja cena na organizovanom tržištu, do najviše u intervalu koji odgovara obračunskom periodu.
Krajnji kupac za čija mesta primopredaje nije omogućeno merenje potrošnje električne energije u intervalima koji su najmanje jednaki intervalima određivanja cena na organizovanom tržištu može zaključiti ugovor sa promenljivim cenama sa utvrđivanjem prodajne cene u intervalu koji odgovara obračunskom periodu.
U slučaju zaključenja ugovora sa promenljivim cenama koje se određuju u intervalu koji odgovara obračunskom periodu, snabdevač je dužan da cenu za odgovarajući obračunski period utvrdi na bazi ostvarenih cena u svim intervalima određivanja cena na organizovanom tržištu u pripadajućem obračunskom periodu.
XIII NAČIN OBAVEŠTAVANJA KRAJNJEG KUPCA ILI PROIZVOĐAČA
Operatori sistema i snabdevači dužni su da krajnjem kupcu, odnosno korisnicima pružaju informacije i obaveštenja u skladu sa Zakonom.
Operatori sistema dužni su da na svojoj internet stranici ili putem sredstava javnog informisanja objave podatke o:
1) načinu ostvarivanja prava na priključenje i postupku priključenja;
2) razlozima za obustavu isporuke električne energije i za isključenje sa sistema;
3) aktivnim snabdevačima koji obavljaju delatnost snabdevanja električnom energijom;
4) službi za rešavanje po prigovorima, načinu za podnošenje prigovora i roku za rešavanje;
5) pravilima o radu sistema i drugim aktima za koje je Zakonom propisana obaveza objavljivanja;
6) prekidima u isporuci električne energije zbog radova na održavanju i proširenju sistema, zbog kvarova i drugih kratkotrajnih poremećaja u radu sistema i primeni planova ograničenja isporuke električne energije za slučaj opšte nestašice;
7) mogućim načinima prijave sumnje na neovlašćenu potrošnju električne energije;
8) obavezama vlasnika nepokretnosti pre izgradnje objekta u blizini elektroenergetskog objekta;
9) načinu ostvarivanja uvida u podatke o potrošnji odnosno o proizvodnji električne energije;
10) cenama pristupa sistemu.
Snabdevač koji obavlja garantovano snabdevanje dužan je da na svojoj internet stranici objavi podatke o regulisanoj ceni električne energije za garantovano snabdevanje.
Rezervni snabdevač dužan je da na svojoj internet stranici objavi uslove rezervnog snabdevanja i cenu električne energije za rezervno snabdevanje.
Operator distributivnog sistema i snabdevač dužni su da na svojoj internet stranici objave telefonski broj koji je besplatan, putem kog kupci mogu da dobiju obaveštenja i odgovore u vezi sa ostvarivanjem svojih prava.
Snabdevač je dužan da krajnjeg kupca obavesti o isteku ugovora o snabdevanju najmanje 30 dana pre isteka roka.
XIV OBRAČUNSKI PERIOD I OBAVEZAN SADRŽAJ RAČUNA ZA NAPLATU ISPORUČENE ELEKTRIČNE ENERGIJE
Određivanje obračunskog perioda
Obračunski period za obračun isporučene električne energije je vremenski period koji je, po pravilu, kalendarski mesec. Obračunski period za obračun pristupa sistemu utvrđuje se u skladu sa metodologijom kojom se određuje cena pristupa sistemu.
Snabdevač je dužan da krajnjem kupcu dostavi račun za isporučenu električnu energiju, a kupcu-proizvođaču i za predatu električnu energiju, na osnovu očitanih podataka za obračunski period koje je dostavio operator sistema ili na osnovu unapred određene količine električne energije u skladu sa cenama iz ugovora o snabdevanju za svaki obračunski period.
Prigovor na ispostavljeni račun
Krajnji kupac kome se izdaje račun za isporučenu električnu energiju, ima pravo da u roku od osam dana od dana prijema računa podnese snabdevaču prigovor na ispostavljeni račun.
Snabdevač je dužan da odluči o prigovoru fizičkog lica iz stava 1. ovog člana u roku od osam dana, a u roku od 15 dana o prigovorima ostalih krajnjih kupaca.
Korisnik sistema kome se izdaje račun za pristup sistemu ima pravo da u roku od osam dana od dana prijema računa podnese prigovor na ispostavljeni račun operatoru sistema.
Operator sistema dužan je da odluči o prigovoru iz stava 3. ovog člana u roku od 15 dana od dana prijema prigovora.
U slučaju prigovora na tačnost obračuna tarifnih elemenata za pristup sistemu, snabdevač će od operatora sistema zatražiti da izvrši ponovnu proveru tačnosti obračuna tarifnih elemenata, a operator sistema je dužan u roku od pet dana da dostavi snabdevaču konačni obračun tarifnih elemenata.
Iskazivanje troškova pristupa sistemu
U slučaju da je snabdevač sa krajnjim kupcem zaključio ugovor o potpunom snabdevanju, dužan je da u računu za prodatu električnu energiju iskaže troškove pristupa sistemu koje je operator sistema obračunao u skladu sa metodologijom za određivanje cene pristupa sistemu i dostavio ih snabdevaču.
Računi se dostavljaju na način i na adresu navedenu u ugovoru o pristupu sistemu, odnosno u ugovoru o snabdevanju električnom energijom.
Računi mogu da se dostave na adresu elektronske pošte, na zahtev korisnika sistema.
Krajnji kupac ima obavezu da plati dostavljeni račun u roku navedenom na računu.
Krajnji kupac koji ne plati račun u roku dospeća snosi posledice u skladu sa Zakonom.
Kamatu za neizmirene obaveze iz prethodnih obračunskih perioda garantovani snabdevač obračunava i posebno iskazuje na računu, a drugi snabdevači na računu ili na drugi prigodan način.
Račun koji snabdevač izdaje krajnjem kupcu, osim elemenata utvrđenih Zakonom i ovom uredbom, sadrži i podatke o:
1) identifikacionom broju krajnjeg kupca;
2) jedinstvenom identifikacionom kodu ili broju mesta primopredaje;
3) količini preuzete električne energije iz sistema, odnosno isporučene električne energije u sistem po tarifama, odnosno ugovorenim elementima, za obračunski period;
4) cenama po tarifama, odnosno ugovorenim elementima;
5) osnovici za proračun naknada i poreza u skladu sa propisima;
6) vrednosti obračunatih naknada i poreza;
7) ukupnom iznosu za naplatu za obračunski period za koji je račun izdat;
8) iznosu zaduženja po osnovu duga iz prethodnog perioda;
9) datumu dospeća plaćanja;
10) nazivu i kontakt podacima snabdevača, uključujući telefon za korisničku podršku i adresu e-pošte;
11) nazivu kategorije i grupi potrošnje;
12) trajanju ugovora o snabdevanju električnom energijom;
13) mogućnosti promene snabdevača električnom energijom - link ka internet stranici snabdevača na kom se nalaze sva potrebna objašnjenja i linkovi;
14) pravima krajnjih kupaca u vezi sa vansudskim rešavanjem sporova, uključujući kontakt podatke odgovornog subjekta;
15) linku ka aplikaciji za poređenje cena električne energije na internet stranici Agencije;
16) poređenju trenutne potrošnje električne energije krajnjeg kupca sa potrošnjom krajnjeg kupca za isti period prethodne godine u grafičkom obliku;
17) linku za informacije o kontaktu sa potrošačkim organizacijama i Agencijom i adresama internet stranica na kojima mogu da se dobiju informacije o dostupnim merama za poboljšanje energetske efikasnosti za opremu koja koristi energiju.
Račun snabdevača može da sadrži i obračun popusta, ukoliko je predviđen, koji se iskazuje u narednom mesecu, ukoliko je račun plaćen u roku dospeća.
Na računu snabdevača, kao posebna stavka u roku od 60 dana od završetka obračunskog perioda u kome je utvrđeno odstupanje od propisanog kvaliteta, iskazuje se iznos naknada zbog odstupanja od propisanog komercijalnog kvaliteta snabdevanja, odnosno od propisanog kvaliteta isporuke po ugovoru o potpunom snabdevanju.
Snabdevač ostvaruje pravo na iznos naknade zbog odstupanja od propisanog kvaliteta isporuke kroz umanjenje računa za pristup sistemu.
Na računu snabdevača iskazuje se kao posebna stavka, u roku od 60 dana od završetka obračunskog perioda u kome je utvrđeno odstupanje od propisanog komercijalnog kvaliteta snabdevanja, iznos naknade zbog odstupanja od propisanog komercijalnog kvaliteta snabdevanja, po ugovoru sa unapred određenom količinama.
Krajnji kupac ostvaruje pravo na iznose naknada iz st. 3. i 5. ovog člana kroz umanjenje računa.
Uz račun se prilaže uplatnica koja sadrži podatak o broju računa i obračunskom periodu za koji je račun izdat, za krajnje kupce na garantovanom snabdevanju.
Sadržina računa za pristup sistemu
Račun za pristup sistemu koji nadležni operator izdaje korisniku sistema sa kojim ima potpisan ugovor o pristupu sadrži sledeće podatke: o isporučenoj električnoj energiji po svim tarifama zbirno za sva mesta primopredaje obuhvaćena ugovorom o pristupu, o elementima i cenovniku za obračun pristupa sistemu, troškove pristupa sistemu po tarifama, elemente za obračun naknada i poreza u skladu sa zakonom, osnovicu za proračun naknade i poreza, ukupnu vrednost obračunatih naknada i poreza, ukupan iznos za naplatu i rok plaćanja.
Obavezan prilog računa za pristup sistemu nadležnog operatora je obračun pristupa sistemu za svako pojedinačno mesto primopredaje.
Obračun pristupa sistemu za sva mesta primopredaje nadležni operator dostavlja snabdevaču u elektronskoj formi.
Na računu operatora sistema, kao posebna stavka u roku od 60 dana od završetka obračunskog perioda u kome je utvrđeno odstupanje od propisanog kvaliteta isporuke, iskazuje se iznos naknade zbog odstupanja od propisanog kvaliteta isporuke, po ugovoru o pristupu sistemu sa krajnjim kupcem.
Na računu operatora sistema, kao posebna stavka u roku od 60 dana od završetka obračunskog perioda u kome je utvrđeno odstupanje od propisanog kvaliteta isporuke, iskazuje se iznos naknade zbog odstupanja od propisanog kvaliteta isporuke, po ugovoru o pristupu sistemu sa snabdevačem.
Pravo na naknade iz st. 4. i 5. ovog člana ostvaruje se kroz umanjenje računa.
XV POSTUPAK, NAČIN I ROKOVI ZA OSTVARIVANJE PRAVA KRAJNJEG KUPCA NA NAKNADU ZBOG ODSTUPANJA OD PROPISANOG KVALITETA ISPORUKE, ODNOSNO SNABDEVANJA ELEKTRIČNOM ENERGIJOM
Kvalitet električne energije podrazumeva tehnički kvalitet, koji se odnosi na neprekidnost isporuke i kvalitet isporučene električne energije, kao i komercijalni kvalitet, koji se odnosi na kvalitet usluge operatora sistema, kao i na kvalitet usluge snabdevača.
Neprekidnost isporuke iz člana 77. ove uredbe obezbeđuje se tokom kalendarske godine ako trajanje prekida isporuke ne prelazi propisano trajanje neplaniranih i planiranih prekida i trajanje mera planiranih ograničenja za slučaj nastupanja opšte nestašice.
Pod prekidom isporuke na mestu primopredaje energije podrazumeva se pad napona na vrednost nižu od 1% nazivnog napona, u trajanju dužem od tri minuta.
Planirani prekid isporuke je svaki prekid u isporuci koji je operator sistema započeo i okončao saglasno terminu trajanja prekida koji je na propisan način najavio u svom obaveštenju o potrebi izvođenja planiranih radova na održavanju ili proširenju sistema ili koji je nastao kao posledica nastupanja opšte nestašice električne energije, ako je izvršen prema planu i redosledu najavljenog ograničenja isporuke električne energije.
Neplanirani prekid je svaki prekid u isporuci koji operator sistema nije planirao, kao i svaki prekid isporuke koji je planirao, ako prekid nije izvršio u skladu sa najavljenim planom prekida, odnosno planom ograničenja isporuke električne energije zbog nastupanja opšte nestašice.
Pod kvalitetom isporučene električne energije podrazumeva se isporuka električne energije nazivnog napona i nazivne frekvencije na mestima primopredaje.
Nazivni napon može biti: 400 kV, 220 kV, 110 kV, 35 kV, 20 kV, 10 kV i 230/400 V.
Dozvoljeno odstupanje od nazivnog napona na naponskom nivoima: 220 kV i 110 kV je u rasponu između -10% i +11,8%.
Dozvoljeno odstupanje od nazivnog napona na naponskom nivoima: 35 kV, 20 kV i 10 kV i 230/400 V je ±10%.
Dozvoljeno odstupanje od nazivnog napona na naponskom nivou 400 kV je -10% i +5%.
Izuzetno, ako usled kvara na elektroenergetskim objektima ili nepredviđenog opterećenja, nije moguće obezbediti napon iz st. 7. i 8. ovog člana, dozvoljena su i veća odstupanja, u kom slučaju je operator sistema dužan da odmah preduzme raspoložive mere i u najkraćem mogućem roku obezbedi napon u propisanim granicama.
Dozvoljeno odstupanje od nazivne frekvencije je 50 Hz ± 0,5 Hz.
Komercijalni kvalitet isporuke podrazumeva da operator sistema pruža usluge krajnjem kupcu, na način i u rokovima propisanim Zakonom, ovom uredbom i pravilima o radu sistema.
Komercijalni kvalitet snabdevanja podrazumeva da snabdevač pruža usluge krajnjem kupcu, na način i u rokovima propisanim Zakonom i ovom uredbom.
Određivanje pokazatelja tehničkog i komercijalnog kvaliteta isporuke i komercijalnog kvaliteta snabdevanja
Pokazatelji tehničkog i komercijalnog kvaliteta isporuke i komercijalnog kvaliteta snabdevanja određuju se u skladu sa pravilima kojima se uređuje praćenje tehničkih i komercijalnih pokazatelja i regulisanje kvaliteta isporuke i kvaliteta snabdevanja električnom energijom.
Krajnji kupac ima pravo na naknadu, od operatora sistema na koji je priključen ili snabdevača koji ga snabdeva električnom energijom, zbog odstupanja od propisanog kvaliteta u slučajevima i u visini koji su utvrđeni pravilima kojim se uređuje praćenje tehničkih i komercijalnih pokazatelja i regulisanje kvaliteta isporuke i kvaliteta snabdevanja električnom energijom.
Krajnji kupac ostvaruje pravo na naknadu iz stava 1. ovog člana bez obaveze podnošenja zahteva, u skladu sa čl. 75. i 76. ove uredbe.
Izuzetno od stava 2. ovog člana, krajnji kupac može podneti zahtev nadležnom operatoru sistema, odnosno snabdevaču, radi ostvarivanja prava na naknadu iz stava 1. ovog člana.
Krajnji kupac ima pravo prigovora operatoru sistema na koji je priključen ili snabdevaču koji ga snabdeva električnom energijom, na kvalitet električne energije, kao i pravo prigovora na iznos računa iz čl. 75. i 76. ove uredbe.
Operator sistema ili snabdevač dužan je da bez odlaganja, a najkasnije u roku od osam dana od dana podnošenja prigovora, pisanim ili elektronskim putem dostavi odgovor krajnjem kupcu.
Odgovor iz stava 2. ovog člana sadrži odluku da li se prigovor prihvata, izjašnjenje o prigovoru i konkretan predlog i rok za rešavanje prigovora.
Rok za rešavanje prigovora ne može da bude duži od 15 dana, od dana podnošenja prigovora.
Ukoliko operator sistema ili snabdevač iz objektivnih razloga nije u mogućnosti da udovolji zahtevu krajnjeg kupca u propisanom roku, dužan je da o produženju roka za rešavanje prigovora obavesti krajnjeg kupca i navede rok u kome će rešiti prigovor, kao i da dobije njegovu saglasnost, što je u obavezi da evidentira u evidenciji primljenih zahteva. Produženje roka za rešavanje prigovora moguće je samo jednom.
Operator sistema i snabdevač su dužni da vode evidenciju primljenih prigovora, kao i o odlukama po prigovorima.
Ako krajnji kupac nije zadovoljan odlukom po prigovoru, svoja prava može ostvariti u sudskom postupku, osim u slučaju odluke po prigovoru na tehnički kvalitet, kada se može obratiti elektroenergetskom inspektoru.
Operator sistema je dužan da nadoknadi štetu koju je prouzrokovao krajnjem kupcu.
Krajnji kupac koji prilikom korišćenja električne energije trpi štetu zbog smetnji koje stvara drugi krajnji kupac ima pravo da od operatora sistema zahteva naknadu štete, a operator sistema ima pravo da zahteva naknadu od uzročnika smetnji.
Krajnji kupac je dužan da o smetnjama i o šteti obavesti operatora sistema.
Operatori sistema dužni su da evidentiraju, obrađuju i arhiviraju podatke iz stava 3. ovog člana.
Na zahtev krajnjeg kupca, operator sistema procenjuje štetu i predlaže krajnjem kupcu način i iznos naknade za učinjenu štetu.
U slučaju da krajnji kupac nije zadovoljan procenom iz stava 5. ovog člana, na zahtev operatora procenu štete vrši ovlašćeni sudski veštak, odnosno za to ovlašćena institucija.
Ako krajnji kupac nije zadovoljan procenom iz stava 6. ovog člana, svoja prava može ostvariti u sudskom postupku.
Fizičko lice koje prouzrokuje štetu neovlašćenim ulaskom ili pristupom elektroenergetskim objektima, postrojenjima ili električnim vodovima vidno označenim znacima zabrane ulaska, pristupa ili opasnosti, koje ometa ili onemogućava ovlašćena lica u okviru obavljanja delatnosti, dužno je da nadoknadi štetu operatoru sistema.
Za odlučivanje o zahtevu za naknadu štete iz stava 8. ovog člana nadležan je sud.
Pravo na naknadu iz člana 76. ove uredbe ne isključuje pravo na naknadu štete.
Novčanom kaznom od 50.000 do 200.000 dinara kazniće se za prekršaj energetski subjekt - pravno lice ako:
1) ne nastavi isporuku električne energije u roku iz člana 54. stav 2. ove uredbe;
2) ne obračuna naknadu iz člana 61. stav 1. tač. 7) i 8) ove uredbe;
3) ne obračuna naknadu iz člana 68. tač. 3) i 4) ove uredbe.
Novčanom kaznom od 5.000 do 20.000 dinara kazniće se odgovorno lice u pravnom licu za prekršaj iz stava 1. ovog člana.
Novčanom kaznom od 50.000 do 1.000.000 dinara kazniće se za prekršaj pravno lice ako:
1) ne dostavi izjavu iz člana 34. stav 3. ove uredbe;
2) ne izvrši obaveze iz člana 46. st. 1. i 3. ove uredbe;
3) ne izvrši obaveze iz člana 47. st. 1. i 10. ove uredbe;
4) ne izvrši obaveze iz člana 48. stav 2. ove uredbe;
5) ne izvrši obaveze iz člana 49. stav 12. ove uredbe;
6) preuzima ili predaje električnu energiju suprotno uslovima iz člana 13, a u vezi sa članom 55. stav 1. tačka 1) ove uredbe.
Novčanom kaznom od 15.000 do 30.000 dinara kazniće se preduzetnik za prekršaj iz stava 1. ovog člana.
Novčanom kaznom od 5.000 do 15.000 dinara kazniće se odgovorno lice u pravnom licu za prekršaj iz stava 1. ovog člana.
Novčanom kaznom od 5.000 do 10.000 dinara kazniće se fizičko lice za prekršaj iz stava 1. tač. 2)-6) ovog člana.
XVIII PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE
Prvi interval za izradu studije priključenja iz člana 6. stav 11. ove uredbe započinje 20. decembra 2023. godine i traje do 20. aprila 2024. godine.
Zahtev za zaključenje ugovora o izradi studije priključenja iz stava 1. ovog člana podnosi se najkasnije do 1. decembra 2023. godine.
Nakon 20. aprila 2024. godine, zahtevi za izradu studije priključenja se podnose i studije se izrađuju u skladu sa članom 6. st. 2. i 11. ove uredbe.
Na započete postupke za zaključenje ugovora o izradi studije priključenja na prenosni sistem, odnosno distributivni sistem, koji nisu okončani do dana stupanja na snagu ove uredbe, primenjuju se odredbe ove uredbe.
Danom stupanja na snagu ove uredbe prestaje da važi Uredba o uslovima isporuke i snabdevanja električnom energijom ("Službeni glasnik RS", br. 63/13 i 91/18).
Ova uredba stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije".
Samostalni član Uredbe o dopunama
Uredbe o uslovima isporuke i snabdevanja električnom energijom
("Sl. glasnik RS", br. 58/2025)
Član 3
Ova uredba stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije".
Samostalni članovi Uredbe o izmeni
Uredbe o uslovima isporuke i snabdevanja električnom energijom
("Sl. glasnik RS", br. 67/2025)
Član 2
Studije priključenja za proizvođače električne energije iz varijabilnih obnovljivih izvora energije koji su zahteve podneli do dana stupanja na snagu ove uredbe, izrađivaće se u intervalu od 1. jula do 31. oktobra 2026. godine.
Član 3
Ova uredba stupa na snagu narednog dana od dana objavljivanja u "Službenom glasniku Republike Srbije".
Samostalni članovi Uredbe o izmenama i dopunama
Uredbe o uslovima isporuke i snabdevanja električnom energijom
("Sl. glasnik RS", br. 48/2026)
Član 17
Odredba člana 3. stav 2. ove uredbe primenjivaće se od 1. septembra 2029. godine.
Operator prenosnog sistema će ugovor o izradi studije priključenja po potpunim zahtevima za zaključenje Ugovora o izradi studije priključenja proizvođača električne energije iz varijabilnih obnovljivih izvora energije, koji su podneti do dana stupanja na snagu ove uredbe, zaključiti nakon 1. avgusta 2029. godine do početka intervala iz stava 1. ovog člana, a studije priključenja po tim zahtevima izrađivaće u intervalu od 1. septembra do 31. decembra 2029. godine.
Postupci priključenja potencijalnih aktivnih kupaca za priključenje na prenosni sistem, započeti pre stupanja na snagu ove uredbe, nastaviće se u skladu sa čl. 10a-10v ove uredbe.
Član 18
Ova uredba stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u"Službenom glasniku Republike Srbije".